Zakrzepica żył głębokich

Czy pomocne?

Co to jest Zakrzepica żył głębokich

Definicja: Zakrzepica żył głębokich, czyli obecność skrzeplin w układzie żył głębokich jest potencjalnie niebezpieczną chorobą, która może nawet zagrażać życiu.

Szacuje się, że w Polsce corocznie pojawia się od 50 do 80 tysięcy nowych przypadków!

Istotą choroby jest zamknięcie naczynia żylnego i uniemożliwienie dalszego przepływu krwi, podczas gdy nadal napływa ona tętnicami. Objawy pojawiają się najczęściej w ciągu kilku dni, ale czas ten jest uzależniony od nasilenia zmian w żyłach.

Główne przyczyny powstawania zakrzepicy żylnej zdefiniował w 1856 r. niemiecki patolog Rudolf Virchow:

1) uszkodzenie ściany naczynia,

2) zwolnienie przepływu krwi,

3) zmiany składu krwi.

Do uszkodzenia ściany naczynia może dojść w przebiegu urazu, po zabiegach chirurgicznych, w przypadku chorób nowotworowych, żylaków lub zapaleń żył.

W dystalnych częściach kończyn dolnych (podudzie, goleń) przepływ krwi jest wolniejszy, długotrwałe unieruchomienie, obecność żylaków, uszkodzenie zastawek żył powodują doskonałe warunki do rozwoju choroby.

Niekorzystne zmiany składu krwi mogą być spowodowane czynnikami dziedzicznymi, stosowanymi lekami lub trombofilią (zespół chorobowy charakteryzujący się zwiększoną skłonnością do tworzenia zakrzepów).

Czynników ryzyka rozwoju zakrzepicy żył głębokich jest bardzo dużo. Jako najczęściej występujące można wymienić unieruchomienie, urazy, zabiegi chirurgiczne, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej, nowotwory złośliwe, ciążę i połóg, otyłość (związaną najczęściej z brakiem ruchu).

Na uwagę zasługuje fakt, że krzepliwość krwi rośnie wraz z wiekiem. Uważa się, że wiek powyżej 40. lat jest również czynnikiem mogącym mieć wpływ na rozwój zakrzepicy.



Objawy zakrzepicy żył głębokich mogą być niecharakterystyczne lub słabo nasilone mimo obecności choroby. I tak na przykład na podstawie lokalizacji bólu nie można z całą pewnością stwierdzić, w jakim odcinku naczynia kończyny znajduje się skrzeplina.

Podstawowymi objawami zakrzepicy żył głębokich są:

1) bolesność miejscowa

2) tkliwość uciskowa - bolesność przy ucisku

3) obrzęk

4) zwiększone ucieplenie kończyny

5) gorączka

6) objawy zatorowości płucnej



Nieco szerszego omówienia wymagają objawy zatorowości płucnej. Najbardziej charakterystyczne z nich to ból w klatce piersiowej, duszność, kaszel (także z krwiopluciem), przyspieszony oddech, utrata przytomności.

Wystąpienie tego typu objawów jest wskazaniem do szybkiego wezwania lekarza – oznacza to zagrożenie życia!



Zakrzepica żył głębokich może być niebezpieczną chorobą z powodu ryzyka wystąpienia zatorowości płucnej, czyli zamknięcia naczyń płucnych skrzeplinami pochodzącymi najczęściej ze zmienionych chorobowo żył kończyn dolnych, co może prowadzić nawet do zgonu pacjenta. Nie należy więc bagatelizować objawów choroby i udać się niezwłocznie do lekarza, jeśli pojawi się bolesność, obrzęk, zaczerwienienie kończyny lub inne objawy wymienione w punkcie „Podstawowe objawy”.

Lekarz po ustaleniu przyczyny dolegliwości wdroży leczenie przeciwkrzepliwe, które ma na celu „rozpuszczenie” skrzeplin i przywrócenie prawidłowego przepływu przez naczynia żylne.



Zakrzepica żył głębokich towarzyszy najczęściej chorobom spowodowanym zabiegami chirurgicznymi oraz unieruchomieniem. Dotyczy to szczególnie zabiegów w obrębie jamy brzusznej, kończyn dolnych (np. operacja stawu biodrowego lub kolanowego) lub miednicy (zabiegi ginekologiczne).

Inne przyczyny to: urazy, nowotwory złośliwe, zastoinowa niewydolność krążenia, otyłość, żylaki kończyn dolnych, zawał serca, udar mózgu, paraliż, choroby zapalne jelit, sepsa. Palenie tytoniu również jest czynnikiem ryzyka powstania zakrzepicy żył głębokich.



Kiedy udamy się do lekarza, ważną sprawą jest przekazanie informacji o tym, kiedy pojawiły się objawy choroby, w jakich okolicznościach, jak długo trwają, jak bardzo są nasilone, jakie przyjmujemy leki, czy ostatnio byliśmy poddani zabiegom operacyjnym lub czy doszło do jakiegoś urazu. Lekarz rodzinny na pewno zapyta o różne czynniki.

Podstawowymi badaniami, jakie powinny być wykonane w diagnostyce zakrzepicy żył głębokich, są:

1) badanie fizykalne w gabinecie lekarskim

2) poziom dimeru D w osoczu

3) badanie ultrasonograficzne zmienionej chorobowo kończyny

4) ewentualnie dalsza, bardziej skomplikowana diagnostyka



Oznaczanie poziomu dimeru D jest badaniem laboratoryjnym, więc na wynik trzeba będzie poczekać.

Badaniem USG lekarz może uwidocznić skrzepliny zamykające światło żył i na tej podstawie postawić diagnozę.

Jeśli wyżej wymienione badania nie pozwolą na postawienie diagnozy, lekarz może skierować pacjenta na flebografię kontrastową, rezonans magnetyczny lub pletyzmografię impedancyjną. Te badania wykonuje się jednak rzadko