ciąża co to znaczy
Co znaczy Ciąża. Czym jest >przerost dziąseł->pogłębienie kieszonek->fermentacja pokarmu.

Czy pomocne?

Definicja Ciąża

Definicja z ang. Pregnancy, z niem. Schwangerschaft.

Co to znaczy: zmiana składu, lepkości, pH śliny,
zmiany hormonalne->przerost dziąseł->pogłębienie kieszonek->fermentacja pokarmu,przejściowa zwiększona ruchomość zębów,
częste spożywanie pokarmów,zaniedbanie higieny,zakażanie dziecka swoją florą bakteryjną,
guz ciążowy,
Objętość wyrzutowa serca i objętość krwi krążącej zwiększają się o około 40%, rośnie liczba przedmiotów morfotycznych krwi, lecz w efekcie wzrostu objętości osocza wartość hematokrytu maleje. Zmniejszeniu ulega stężenie białek osocza. Krzepliwość krwi wzrasta, powodując zwiększone ryzyko powstawania zakrzepów, na przykład przy zabiegach inwazyjnych. Ciśnienie żylne w górnej połowie ciała nie zmienia się, z kolei w żyle głównej dolnej wzrasta 3x. Powiększająca się macica w czasie drugiego i trzeciego trymestru może uciskać żyłę kluczową dolną i aortę, jeśli w czasie leczenia stomatologicznego pacjentka jest ułożona na fotelu w pozycji leżącej może także zmniejszyć się dopływ krwi do serca, doprowadzając do wystąpienia tak zwany zespołu żyły głównej dolnej z obniżeniem przepływu krwi poprzez łożysko. Zespół ten charakteryzuje gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszenie akcji serca, bladość i osłabienie prowadzące do utraty przytomności. Można temu zapobiec, układając pacjentkę na fotelu stomatologicznym w czasie leczenia na lewym boku albo unosząc prawe biodro o około 10-12 cm dzięki podłożonego wałka. Uniesienie przepony poprzez powiększającą się macicę minimalizuje rezerwę płucną, należy więc unikać nagłych przypadków bezdechu czy hipowentylacji z racji na sposobność niedotlenienia rozwijającego się płodu. Żołądek i jelita są przesuwane poprzez ciężarną macicę bocznie i ku górze. Zaburza to działanie zwieraczy żołądka, powodując cofanie się treści pokarmowej do przełyku, a nawet j. ustnej. Wyniki wielu badań potwierdzają wpływ refluksu na poziom pH śliny i pośrednio na przebieg próchnicy zębów. Gruczoły ślinowe i błona śluzowa żołądka zwiększają wydzielanie, błony śluzowe zaś, w tym j. ustnej, ulegają obrzękowi. U kobiet w okresie ciąży może się pojawić ruchomość zębów, lecz nie wymaga ona leczenia i zanika po porodzie. Powiększenie przepływu krwi poprzez nerki i stopnia filtracji nerkowej może zmuszać do podwyższenia dawki stosowanych leków, które są wydalane poprzez nerki, w celu osiągnięcia ich poziomu terapeutycznego.
Zmiany zapalne dziąseł obserwuje się w 2. albo 3. miesiącu ciąży; utrzymują się one albo zaostrzają w czasie drugiego trymestru, a zmniejszają w ostatnim miesiącu i cofają po porodzie. Obejmują przede wszystkim dziąsła w rejonie zębów siecznych i kłów, lecz mogą mieć także charakter uogólniony i prowadzić do powstawania kieszonek rzekomych, z minimalnymi zmianami poziomu przyczepu i powiększonym wysiękiem. Zmiany te występują w formie obrzęku i zaczerwienienia dziąseł, skłonności do krwawienia w czasie dotyku i przy szczotkowaniu zębów. Przebiegają bez zaniku struktury kostnej. Cechy gingivitis związanego z ciążą są podobne do gingivitis wywołanego działaniem płytki nazębnej prócz tendencji do rozwoju objawów zapalenia dziąseł, nie mniej jednak w czasie ciąży płytka występuje w relatywnie małej ilości. Zmiany flory bakteryjnej w kieszonkach dziąsłowych w drugim trymestrze ciąży wywołały przyrost liczby Prevotella intermedia. Wyniki badań sugerują, iż zmiany dziąsłowe w czasie ciąży są połączeniem zmian fizjologicznych i zwiększonej reakcji dziąseł na gromadzenie płytki nazębnej. Obserwacje wielu badań klinicznych potwierdzają, iż gingivitis w ciąży może mieć gorszy przebieg bez leczenia ukierunkowanego na redukcję płytki. Wynika stąd konieczność zapewnienia stałej opieki stomatologicznej pacjentkom ciężarnym.
Lista treści
1 Zagrożenia
2 Leczenie Kobiety Ciężarnej
3 Leczenie stomatologiczne kobiet w ciąży
4 Postępowanie
Zagrożenia
czynniki uszkadzające płód: urazy mechaniczne, problemy okołoporodowe (uszkodzenie stawów skroniowo-żuchwowych, ośrodków wzrostu, nerwu twarzowego), substancje teratogenne (alkohol, nikotyna), metale ciężkie (ołów, rtęć), leki (talidomid, sulfonamidy), promieniowanie rentgenowskie, jonizujące, ultrafioletowe,
Leczenie Kobiety Ciężarnej
Stomatologiczne przeprowadzenie pacjentki poprzez moment ciąży powinno się rozpoczynać na samym początku i polegać na usunięciu kamienia nazębnego /skaling/, osadu /piaskowanie/ i instruktażu higieny j. ustnej, jak także przestrzeganiu zasad prawidłowej diety z uwzględnieniem witamin. W przypadku potrzeby powinno być prowadzone leczenie periodontologiczne, a ból i infekcję należy leczyć natychmiast, gdyż ryzyko wynikające z odroczenia leczenia jest większe niż wywołane samym leczeniem. Uogólniona infekcja i podwyższona temperatura są gdyż czynnikami, które mogą wywoływać przedwczesne skurcze macicy. Zapalenie przyzębia może być traktowane jako potencjalny czynnik ryzyka występowania porodu przedwczesnego i niskiej wagi urodzeniowej noworodków. System tego procesu nie jest do końca wyjaśniony. Zwraca się uwagę na wysiew bakterii i ( albo) ich toksyn do krwi z przyzębia objętego chorobą, zaburzenia hormonalne i spowodowane infekcją zaburzenia w produkcji cytokin działających miejscowo.
Rozwija się on w pierwszym trymestrze ciąży bądź później, lecz po porodzie na ogół ulega zanikowi (1, 11, 12). W przypadku konieczności można go usunąć chirurgicznie, na przykład w razie występowania trudności w przyjmowaniu i żuciu pokarmów (1, 12). Powstaje
w efekcie wzmożonej odpowiedzi zapalnej na podrażnienie, może krwawić pod wpływem dotyku. Częściej jest spotykany w szczęce w formie egzofi-tycznej, bezbolesnej grzybopodobnej wyniosłości wyrastającej z brzegu dziąsła ( albo z brodawki zębowej (11).
Zmiany obserwowane w jamie ustnej są spowodowane licznymi czynnikami, takimi jak: wahania poziomu hormonów, flory bakteryjnej, metabolizmu komórkowego i odpowiedzi immunologicznej.
w efekcie dużego wzrostu stężenia estrogenów i progesteronu we krwi w okresie ciąży dochodzi do wzrostu przepuszczalności naczyń, czego efektem jest obrzęk dziąsłowy i zwiększony przepływ płynu dziąsłowego.
przyrost poziomu progesteronu stymuluje produkcję prostaglandyn, powodując zmiany prozapalne. Zmiany hormonalne mogą także zmniejszać keratynizację nabłonka dziąsłowego, zwiększać zawartość glikogenu w nabłonku, w wyniku czego maleje czynnościowa bariera nabłonkowa. Progesteron, zmniejszając proliferację fibroblastów, zmienia homeostazę tkankową (12).
Zmiany immunologiczne, które towarzyszą hormonalnym, polegają na zmienionej odpowiedzi limofocytarnej, zmniejszonej produkcji przeciwciał, zmniejszonej chemotaksji i fagocytozie.
W pierwszym trymestrze ciąży, czyli w okresie organogenezy, leczenia chirurgicznego w sytuacjach niena-glących należy unikać (9, 10, 12) -wg Bohdanowicza do 3. miesiąca ciąży zabieg usunięcia zęba może być przyczyną poronienia, szczególnie w razie poronień nawykowych (1), z kolei w III trymestrze wiąże się z odczuwanym poprzez pacjentki uczuciem dyskomfortu.
Należy pamiętać o tym, iż istnieje ścisły związek pomiędzy higieną j. ustnej a stanem zdrowia całego organizmu. Zapalenia przyzębia mogą mieć skutki daleko wykraczające poza tkanki j. ustnej.
Każdy przewlekły mechanizm patologiczny może być źródłem oddziaływania bakteryjnego, toksycznego, alergicznego bądź nerwowego na organizm (5). Może zatem dojść do zagrożenia układu matka -łożysko - płód, dlatego także likwidacja potencjalnych ognisk zakażenia w jamie ustnej u pacjentek ciężarnych powinna być przeprowadzona w okresie od 4. do 6. miesiąca ciąży o prawidłowym przebiegu. Toksyny i antygeny bakteryjne, raczej paciorkowcowe, przenikając z ogniska zębowego, mogą się przyczyniać do wystąpienia zmian w różnych narządach, także poronień i porodów przedwczesnych i intoksykacji płodu, stanów zapalnych narządu rodnego w połogu, a również mieć wpływ na zwiększoną zachorowalność noworodków (14).
Leczenie stomatologiczne kobiet w ciąży
w czasie leczenia stomatologicznego pacjentek ciężarnych znieczulenia miejscowe, na przykład lidokainą, są środkami z wyboru, gdyż większość środków do znieczulenia ogólnego przechodzi poprzez barierę łożyskową. Statystycznie stwierdzono jednak, iż przy znieczuleniu miejscowym wzrasta ryzyko porodu przedwczesnego bądź -we wczesnej ciąży — ryzyko poronienia, lecz ten
przyrost jest w miarę nieznaczny (9). gdyż ból i stres może także spowodować przedwczesne skurcze macicy z podobnymi konsekwencjami, to leczenie w znieczuleniu miejscowym jest korzystniejsze niż rezygnacja z niego (9).
Leczenie farmakologiczne u pacjentek ciężarnych powinno być prowadzone bardzo ostrożnie. Wykorzystywanie leków wymaga wiedzy o ich bezpieczeństwie i względnym ryzyku dla płodu. Znaczenie ma rodzaj leku, jego dawka, czas stosowania i moment ciąży. W stomatologii stosuje się raczej antybiotyki, analgetyki, anestetyki.
Amerykański Departament Kontroli Żywności i Leków (FDA) opracował mechanizm klasyfikacji leków z racji na stopień zagrożenia dla płodu (tabela I) (3, 9, 12). Leki zaliczone do kategorii A i B są lekami z wyboru stosowanymi
w czasie farmakoterapii pacjentek ciężarnych, większość leków zaliczono do kategorii C, kategoria D obejmuje leki służące w stanach zagrożenia życia pacjentki, do kategorii X zaś zaliczono leki, które są przeciwwskazane nie tylko dla ciężarnych, lecz także i kobiet, które mogą zajść w ciążę.
Penicyliny i cefalosporyny zaliczane do grupy B są uważane za antybiotyki bezpieczne w okresie ciąży. Erytromycyna może u niektórych pacjentek działać hepatotoksycznie (9, 12). W okresie karmienia piersią najlepiej sprawdzają się cefalosporyny, bo tylko w niewielkim stopniu przenikają do mleka matki (9).
Zaliczane do grupy D tetracykliny są przeciwwskazane, gdyż powodują zółtawobrązowe przebarwienia zębów i hamują rozwój kości u płodu (9, 12).
Aminoglikozydy (streptomycyna, gentamycyna, wankomycyna) wywierają działanie nefro- i oto toksyczne, a ich wykorzystywanie jest przeciwwskazane także w pediatrii.
Chloramfenikol podany pacjentkom w ciąży skutkuje u przyszłego noworodka tak zwany gray-baby-syndrom, a więc zespół dziecka szarego, który cechuje sinica, wymioty, hipotermia i zaburzenia w krążeniu mogące doprowadzić do śmierci wykorzystywanie metronidazolu jest kontrowersyjne (2, 12), może on gdyż powodować wady wargi, podniebienia i szczęki, nie wyklucza się również możliwości jego działania rakotwórczego (9).
Ibuprofcn, indometacyna i aspiryna nie są rekomendowane w ciąży. Ibuprofen z kategorii B przechodzi do kategorii D, jeśli jest przyjmowany w III trymestrze. 7J leków przeciwbólowych aktualnie środkiem z wyboru jest paracetamol, który nie jest sklasyfikowany poprzez FDA (3, 9, 10). Stosuje się dawkę dzienną do 3 g, gdyż powyżej tej granicy lek działa nefrotoksycznie (9, 10).
Przy wykorzystaniu typowych środków ostrożności (fartuchy ochronne) w obchodzeniu się z promieniowaniem joni-
żującym u kobiet w ciąż}' można przeprowadzić konieczną diagnostykę radiologiczną (9, 12).
w czasie wykonywania zdjęć stomatologicznych dawki docierające do macicy mieszczą się w dziedzinie odbiegającym od przyjętych za szkodliwe dla płodu, a za takie uchodzą dawki od 5 radów, a zdaniem niektórych nawet dopiero od 10 radów. Należy pamiętać, iż dawka osiągająca macicę jest tym mniejsza, im bardziej od niej oddalony ^jiarząd ulega napromienieniu (9). Dla pacjentek decyzja o podjęciu leczenia stomatologicznego stanowi sytuację trudną. Konflikt motywacyjny pomiędzy koniecznością podjęcia leczenia a unikaniem go występuje w różnym stopniu w zależności od stosunku pacjentki do działań podejmowanych poprzez stomatologa (7). W tej sytuacji rozmowa z pacjentką, wzbudzenie jej zaufania i wyjaśnienie wątpliwości dotyczących planowanego procesu terapeutycznego wpływają na obniżenie, a nawet zniesienie lęku przed zabiegiem. Strach gdyż skutkuje
przyrost wydzielania endogennej adrenaliny i podstawowej przemiany materii, zwiększając zapotrzebowanie na tlen i wzmaga oporność na znieczulenie. U takich chorych środki miejscowo znieczulające nie działają, a każdy dotyk jest odczuwany jako ból (1). Poziom odczuwanego bólu zależ}' również od stresu, na jaki pacjent jest narażony.
Dlatego także przyjmując pacjentów, a szczególnie kobiety ciężarne, należy zwrócić uwagę na aspekt psychologiczny wizyty, ogromnie istotny przedmiot w relacji pacjent - doktor.
W świadomości społecznej istnieje utrwalony obraz wizyty w gabinecie stomatologicznym, którego nieodłącznymi elementami są strach i ból. Zmiana tego wizerunku zależy od stomatologa i jego indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.
Wnioski
1. Podjęcie leczenia stomatologicznego u pacjentek w okresie ciąży wymaga przeprowadzenia ukierunkowanego badania podmiotowego i przedmiotowego.
2. Leczenie farmakologiczna wymaga wiedzy o bezpieczeństwie leków i ich względnym działaniu na płód.
3. Kobiety w ciąży należ}' objąć planowaną opieką stomatologiczną ze szczególnym uwzględnieniem zabiegów higienicznych.
4. Postępowanie stomatologiczne powinno być zorientowane na pokonywanie lęku, który ma wpływ na psychikę pacjentki i pośrednio na płód.
5. W sytuacjach wątpliwych istnieje konieczność konsultacji ginekologicznej przed podjęciem leczenia stomatologicznego u pacjentek w ciąż}
Naukowcy z Nowojorskiego Uniwersytetu wykazali, iż pewien rodzaj bakterii j. ustnej może być powiązany z porodem przedwczesnym i niską masą urodzenio-wą. Wcześniej donoszono, iż rozwój zapalenia dzią-
seł może być czynnikiem zwiększającym ryzyko porodu przedwczesnego i niskiej masy urodzeniowej. aktualnie wykazano także, iż bakteria stale występująca w płytce nazębnej także może być powodem. Badacze oceniali poziom bakterii w ślinie 297 kobiet w trzecim trymestrze ciąży. Stwierdzono, iż wysoki poziom bakterii Actinomy-ces naeslundii Genospe-cies2 (A. naeslundii
gsp2) w ślinie jest zwią z niską masą urodzeni I porodem przedwczesr tymczasem wysoki poj bakterii Lactobacillus c (L casei)
w czasie ciąży p tywnie wpływa na masę i dzeniową noworodka.
Ciąża od wczesnych tygodni trwania wywołuje zmiany fizjologiczne w orga¬nizmie kobiety. Objętość wyrzutowa serca i objętość krwi krążącej zwięk¬szają się o około 40%, rośnie liczba ele¬mentów morfotycznych krwi, lecz
w efekcie wzrostu objętości osocza war¬tość hematokrytu maleje. Zmniejsze¬niu ulega stężenie białek osocza. Krze¬pliwość krwi wzrasta, powodując zwiększone ryzyko powstawania za¬krzepów, na przykład przy zabiegach inwazyj¬nych. Ciśnienie żylne w górnej połowic ciała nie zmienia się, z kolei w żyle głównej dolnej wzrasta około trzykrotnie w porównaniu z wartością sprzed ciąży.
Powiększająca się macica
w czasie drugiego i trzeciego trymestru może uciskać żyłę kluczową dolną i aortę, jeśli
w czasie leczenia stomatologicznego pacjentka jest ułożona na fotelu w po¬zycji na wznak; może także zmniejszyć dopływ krwi do serca, doprowadzając do wystąpienia tak zwany zespołu żyły głów¬nej dolnej z obniżeniem przepływu krwi poprzez łożysko.
Zespół ten charakteryzuje gwałtow¬ny spadek ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszenie akcji serca, bladość i osłabienie prowadzące do utraty przytomności (9, 12).
Można temu zapobiec, układając pacjentkę na fotelu stomatologicznym
w czasie leczenia na lewym boku ( albo unosząc prawe biodro o około 10-12 cm dzięki podłożonego wałka. Unie¬sienie przepony poprzez powiększającą się macicę minimalizuje rezerwę płucną, należy więc unikać nagłych przypad¬ków bezdechu czy hipowentylacji z racji na sposobność niedotlenienia rozwijającego się płodu (9, 12).
Żołądek i jelita są przesuwane poprzez ciężarną macicę bocznie i ku górze. Zaburza to działanie zwieraczy żołądka, powodując cofanie się treści pokarmowej do przełyku, a nawet j. ustnej (9, 15).
Wyniki wielu badań potwierdzają wpływ refluksu na poziom pH śliny i pośrednio na przebieg próchnicy zę¬bów (15). Gruczoły ślinowe i błona śluzowa żołądka zwiększają wydziela¬nie, błony śluzowe zaś, w tym j. ustnej, ulegają obrzękowi (9). U kobiet w okresie ciąży może się pojawić ru¬chomość zębów, lecz nie wymaga ona leczenia i zanika po porodzie. Zwięk¬szenie przepływu krwi poprzez nerki i stopnia filtracji nerkowej może zmu¬szać do podwyższenia dawki stosowa¬nych leków, które są wydalane poprzez nerki, w celu osiągnięcia ich poziomu terapeutycznego (9, 12).
Zmiany w jamie ustnej kobiet ciężarnych
Zmiany zapalne dziąseł obserwuje się w 2. ( albo 3. miesiącu ciąży; utrzy¬mują się one ( albo zaostrzają
w czasie drugiego trymestru, a zmniejszają w ostatnim miesiącu i cofają po porodzie (8, 11, 12). Obejmują przede wszyst¬kim dziąsła w rejonie zębów siecznych i kłów, lecz mogą mieć także charakter
uogólniony i prowadzić do powstawania kieszonek rzekomych, z minimalnymi zmianami poziomu przyczepu i zwięk¬szonym wysiękiem.
Zmiany te występują w formie obrzęku i zaczerwienienia dziąseł, skłonności do krwawienia
w czasie dotyku i przy szczotkowaniu zę¬bów. Przebiegają bez zaniku struktury kostnej (11, 12). Cechy gingivitis zwią¬zanego z ciążą są podobne do gingwitis wywołanego działaniem płytki nazęb-nej prócz tendencji do rozwoju obja¬wów zapalenia dziąseł, nie mniej jednak pod¬czas ciąży płytka występuje w relatywnie małej ilości (11).
Zmiany flory bakteryjnej w kieszon¬kach dziąsłowych w drugim trymestrze ciąży wywołały
przyrost liczby Prevo-tella intermedia. Wyniki badań sugeru¬ją, iż zmiany dziąsłowe
w czasie ciąży są połączeniem zmian fizjologicznych i zwiększonej reakcji dziąseł na groma¬dzenie płytki nazębnej (12).
Obserwacje wielu badań klinicznych potwierdzają, iż gingwitis w ciąży może mieć gorszy przebieg bez leczenia ukie¬runkowanego na redukcję płytki. Wyni¬ka stąd konieczność zapewnienia stałej opieki stomatologicznej pacjentkom ciężarnym. Zapobiegawcza leczenie pe-riodontalna powinna się rozpoczynać już we wczesnej ciąży i polegać na usu¬nięciu płytki, kamienia i instruktażu higieny j. ustnej, jak także prze¬strzeganiu zasad prawidłowej diety z uwzględnieniem witamin. W przypadku po¬trzeby powinno być prowadzone lecze¬nie periodontologiczne, a ból i infekcję należy leczyć natychmiast, gdyż ryzyko wynikające z odroczenia leczenia jest większe niż wywołane samym leczeniem (12). Uogólniona infekcja i podwyższona temperatura są gdyż czynnikami, które mogą wywoływać przedwczesne skurcze macicy.
Zapalenie przyzębia może być trak¬towane jako potencjalny czynnik ryzyka występowania porodu przedwczesnego i niskiej wagi urodzeniowej nowo¬rodków (2, 4, 5, 13). System tego procesu nie jest do końca wyjaśniony. Zwraca się uwagę na wysiew bakterii i ( ( albo) ich toksyn do krwi z przyzębia objętego chorobą, zaburzenia hormo¬nalne i spowodowane infekcją zaburze¬nia w produkcji cytokin działających miejscowo (2).
U pacjentek ciężarnych może dojść do rozwoju ziarniniaka ropotwórczego, nazywanego inaczej ziarniniakiem cią-żowym ( ( albo chorobą Crocker-Hartzella (11). Rozwija się on w pierwszym try¬mestrze ciąży bądź później, lecz po po¬rodzie na ogół ulega zanikowi (1, 11, 12). W przypadku konieczności można go usunąć chirurgicznie, na przykład w razie występowania trudności w przyjmowa¬niu i żuciu pokarmów (1, 12). Powstaje

w efekcie wzmożonej odpowiedzi za¬palnej na podrażnienie, może krwawić pod wpływem dotyku. Częściej jest spotykany w szczęce w formie egzofi-tycznej, bezbolesnej grzybopodobnej wyniosłości wyrastającej z brzegu dzią¬sła ( ( albo z brodawki zębowej (11).
Zmiany obserwowane w jamie ustnej są spowodowane licznymi czynnikami, taki¬mi jak: wahania poziomu hormonów, flory bakteryjnej, metabolizmu komór¬kowego i odpowiedzi immunologicz¬nej.

w efekcie dużego wzrostu stęże¬nia estrogenów i progesteronu we krwi w okresie ciąży dochodzi do wzrostu przepuszczalności naczyń, czego efek¬tem jest obrzęk dziąsłowy i zwiększony przepływ płynu dziąsłowego.

przyrost poziomu progesteronu stymu¬luje produkcję prostaglandyn, powodując zmiany prozapalne. Zmiany hormonalne mogą także zmniejszać keratynizację na¬błonka dziąsłowego, zwiększać zawartość glikogenu w nabłonku, w wyniku czego maleje czynnościowa bariera nabłonko¬wa. Progesteron, zmniejszając prolifera¬cję fibroblastów, zmienia homeostazę tkankową (12).
Zmiany immunologiczne, które towa¬rzyszą hormonalnym, polegają na zmie¬nionej odpowiedzi limofocytarnej, zmniejszonej produkcji przeciwciał, zmniejszonej chemotaksji i fagocytozie.
W pierwszym trymestrze ciąży, czyli w okresie organogenezy, leczenia chirurgicznego w sytuacjach niena-glących należy unikać (9, 10, 12) -wg Bohdanowicza do 3. miesiąca ciąży zabieg usunięcia zęba może być powo¬dem poronienia, szczególnie w przy¬padku poronień nawykowych (1), nato¬miast w III trymestrze wiąże się z odczuwanym poprzez pacjentki uczu¬ciem dyskomfortu.
Należy pamiętać o tym, iż istnieje ścisły związek pomiędzy higieną j. ustnej a stanem zdrowia całego organi¬zmu. Zapalenia przyzębia mogą mieć skutki daleko wykraczające poza tkanki j. ustnej.
Każdy przewlekły mechanizm patologiczny może być źródłem oddziaływania bakte¬ryjnego, toksycznego, alergicznego bądź nerwowego na organizm (5). Może za¬tem dojść do zagrożenia układu matka -łożysko - płód, dlatego także likwidacja potencjalnych ognisk zakażenia w jamie ustnej u pacjentek ciężarnych powinna być przeprowadzona w okresie od 4. do 6. miesiąca ciąży o prawidłowym prze¬biegu. Toksyny i antygeny bakteryjne, raczej paciorkowcowe, przenikając z ogniska zębowego, mogą się przyczyniać do wystąpienia zmian w różnych narzą¬dach, także poronień i porodów przed¬wczesnych i intoksykacji płodu, sta¬nów zapalnych narządu rodnego w połogu, a również mieć wpływ na zwiększo¬ną zachorowalność noworodków (14).
Leczenie stomatologiczne kobiet w ciąży

w czasie leczenia stomatologicznego pacjentek ciężarnych znieczulenia miejscowe, na przykład lidokainą, są środkami z wyboru, gdyż większość środ¬ków do znieczulenia ogólnego prze¬chodzi poprzez barierę łożyskową. Staty¬stycznie stwierdzono jednak, iż przy znieczuleniu miejscowym wzrasta ryzyko porodu przedwczesnego bądź -we wczesnej ciąży — ryzyko poronienia, lecz ten

przyrost jest w miarę nie¬znaczny (9). gdyż ból i stres może także spowodować przedwczesne skur¬cze macicy z podobnymi konsekwen¬cjami, to leczenie w znieczuleniu miejscowym jest korzystniejsze niż rezygnacja z niego (9).
Leczenie farmakologiczne u pacjen¬tek ciężarnych powinno być prowadzo¬ne bardzo ostrożnie. wykorzystywanie leków wymaga wiedzy o ich bezpieczeństwie i względnym ryzyku dla płodu. Znaczenie ma rodzaj leku, jego dawka, czas stosowania i moment ciąży. W sto¬matologii stosuje się raczej antybio¬tyki, analgetyki, anestetyki.
Amerykański Departament Kontroli Żywności i Leków (FDA) opracował mechanizm klasyfikacji leków z racji na stopień zagrożenia dla płodu (ta¬bela I) (3, 9, 12). Leki zaliczone do kategorii A i B są lekami z wyboru stosowanymi

w czasie farmakoterapii pacjentek ciężarnych, większość leków zaliczono do kategorii C, kategoria D obejmuje leki służące w stanach zagrożenia życia pacjentki, do katego¬rii X zaś zaliczono leki, które są prze¬ciwwskazane nie tylko dla ciężarnych, lecz także i kobiet, które mogą zajść w ciążę.
Penicyliny i cefalosporyny zaliczane do grupy B są uważane za antybiotyki bezpieczne w okresie ciąży. Erytromy¬cyna może u niektórych pacjentek działać hepatotoksycznie (9, 12). W okresie karmienia piersią najlepiej sprawdzają się cefalosporyny, bo tylko w niewielkim stopniu przenikają do mleka matki (9).
Zaliczane do grupy D tetracykliny są przeciwwskazane, gdyż powo¬dują zółtawobrązowe przebarwienia zębów i hamują rozwój kości u płodu (9, 12).
Aminoglikozydy (streptomycyna, gentamycyna, wankomycyna) wywiera¬ją działanie nefro- i oto toksyczne, a ich wykorzystywanie jest przeciwwskazane rów¬nież w pediatrii.
Chloramfenikol podany pacjentkom w ciąży skutkuje u przyszłego nowo¬rodka tak zwany gray-baby-syndrom, a więc zespół dziecka szarego, który cechuje sinica, wymioty, hipotermia i zabu¬rzenia w krążeniu mogące doprowa¬dzić do śmierci (9).
TABELA 1. Klasyfikacja leków z racji na stopień ryzyka dla płodu wg Food and Drug Administration (amerykański Departament Kontroli Żywności i Leków - FDA)
Opis kategorii Przykłady
Badania kontrolne u kobiet nie wykazują ryzyka dla płodu Witaminy podawane w okresie ciąży
Badania na zwierzętach ( ( albo na ludziach nie wykazują istotnego ryzyka dla płodu; są pośród nich leki, które nie wykazały w badaniach na zwierzętach ryzyka dla płodu, ale nie przeprowadzono w odniesieniu do nich badań na ludziach, ( ( albo leki, które wykazują uboczne działanie na zwierzęta, lecz nie mają go w dobrze kontrolowanych badaniach na ludziach. Amoxicillin,
Ampicillin,
Ceralosporyny,
Erythromycin,
Lidocaine,
Nitrofurantoin,
Penicillin G,
Penicillin V,
Phenacetin
Leki, w stosunku do których nie przeprowadzono odpowiednich badań na ludziach ( ( albo zwierzętach i leki, które mają szkodliwy wpływ na płód w badaniach na zwierzętach, brakuje z kolei danych dotyczących badań na ludziach. Aminophylline,
Furosemide,
Gentamicin,
Marcaine,
Vankomycin
Czynniki ryzyka dla płodu są oczywiste. Streptomicin, Tetracycline
Badania na zwierzętach ( ( albo ludziach wykazały wyraźne ryzyko dla płodu, leki przeciwwskazane dla kobiet, które są w ciąży, ( ( albo mogą zajść w ciążę. Accutane
wykorzystywanie metronidazolu jest kon¬trowersyjne (2, 12), może on gdyż powodować wady wargi, podniebienia i szczęki, nie wyklucza się również możli¬wości jego działania rakotwórczego (9).
Ibuprofcn, indometacyna i aspiryna nie są rekomendowane w ciąży. Ibuprofen z ka¬tegorii B przechodzi do kategorii D, jeśli jest przyjmowany w III trymestrze. 7J leków przeciwbólowych aktualnie środ¬kiem z wyboru jest paracetamol, który nie jest sklasyfikowany poprzez FDA (3, 9, 10). Stosuje się dawkę dzienną do 3 g, gdyż powyżej tej granicy lek działa nefrotoksycznie (9, 10).
Przy wykorzystaniu typowych środków ostrożności (fartuchy ochronne) w ob¬chodzeniu się z promieniowaniem joni-
żującym u kobiet w ciąż}' można prze¬prowadzić konieczną diagnostykę radio¬logiczną (9, 12).

w czasie wykonywania zdjęć stomatologicznych dawki dociera¬jące do macicy mieszczą się w dziedzinie odbiegającym od przyjętych za szkodli¬we dla płodu, a za takie uchodzą dawki od 5 radów, a zdaniem niektórych nawet dopiero od 10 radów. Należy pamiętać, iż dawka osiągająca macicę jest tym mniejsza, im bardziej od niej oddalony ^jiarząd ulega napromienieniu (9). Dla pacjentek decyzja o podjęciu leczenia stomatologicznego stanowi sytuację trudną. Konflikt motywacyjny pomiędzy koniecznością podjęcia lecze¬nia a unikaniem go występuje w róż¬nym stopniu w zależności od stosunku pacjentki do działań podejmowanych poprzez stomatologa (7). W tej sytuacji rozmowa z pacjentką, wzbudzenie jej zaufania i wyjaśnienie wątpliwości dotyczących planowanego procesu terapeutycznego wpływają na obniże¬nie, a nawet zniesienie lęku przed za¬biegiem. Strach gdyż skutkuje

przyrost wydzielania endogennej adrena¬liny i podstawowej przemiany ma¬terii, zwiększając zapotrzebowanie na tlen i wzmaga oporność na znieczule¬nie. U takich chorych środki miejsco¬wo znieczulające nie działają, a każdy dotyk jest odczuwany jako ból (1). Po¬ziom odczuwanego bólu zależ}' również od stresu, na jaki pacjent jest narażony.
Dlatego także przyjmując pacjentów, a szczególnie kobiety ciężarne, należy zwrócić uwagę na aspekt psychologicz¬ny wizyty, ogromnie istotny przedmiot w relacji pacjent - doktor.
W świadomości społecznej istnieje utrwalony obraz wizyty w gabinecie stomatologicznym, którego nieodłącz¬nymi elementami są strach i ból. Zmiana tego wizerunku zależy od sto¬matologa i jego indywidualnego podej¬ścia do każdego pacjenta.
You need about 300 extra calories each day.
You can get all the nutrients you need through what you eat. But your doctor may suggest taking prenatal mineral and vitamin pills that include iron to help protect you against anemia, calcium to help keep your bones strong and folic acid, especially early in pregnancy (even before you get pregnant), to help prevent your baby from having neural tube defects (serious problems with the brain and spinal cord).
Some women say staying fit during pregnancy makes labor and delivery easier. Walking and swimming are great choices. If you didn’t exercise before pregnancy, start slowly
••Don’t clean your cat’s litter box, or eat raw or undercooked red meat. You could get toxoplasmosis, a disease that can cause birth defects.
••Don’t sit in the sauna or hot tub. This raises your risk of miscarriage and birth defects aby raising your body temperature.
Morning sickness. Nausea or vomiting may strike anytime during the day (or night). Try eating small, frequent meals, and avoid greasy foods. Keep crackers aby your bed to eat before getting up. Other tips include eating cold foods or to avoid smelling foods as they are cooked.
Talk to your doctor if morning sickness lasts past the first three months of pregnancy or causes you to lose weight. On the positive side, women with lots of morning sickness rarely miscarry.
Tiredness. Sometimes being tired in pregnancy is due to anemia, so tell your doctor. Get enough rest. Take a daytime nap if possible.
Leg cramps. Gently stretch the calf of your leg aby pointing your toes upward, toward your knee.
Constipation. Drink plenty of fluids. Eat foods with lots of fibre, such as prunes and bran cereal. Don’t take laxatives without talking to your doctor first. Stool softeners are safe. Use only fibre laxatives such as Metamucil and Prodiem.
Hemorrhoids. Don’t strain during bowel movements. Try to avoid becoming constipated. Take several warm soaks (sitz baths) and use hemorrhoid ointment if needed.
Urinating more. You may need to void (“pee”) more often as your baby grows because he or she will put pressure on your bladder. This can’t be helped and is normal. If it burns when you void, see your doctor.
Varicose veins. Avoid clothing that fits tightly around your legs or waist. Rest and put your feet up as much as you can. Move around if you must stand for long periods. Ask your doctor about support hose.
Moodiness. Your hormones are on a roller coaster ride for nine months. Plus, your life is going through a big change. Don’t be too hard on yourself. If you feel very sad or think about suicide, talk to your doctor.
Skin changes. Stretch marks appear as red lines on your skin. Lotion can help keep your skin moist and may help reduce the itchiness of dry skin. Stretch marks really can’t be prevented but they often fade after giving birth.
Other skin changes may include darkening of the skin on your face and around your nipples, and a dark line below your belly button. Staying out of the sun or using a sunscreen may help lessen these marks. They’ll probably fade after you have your baby.
Heartburn. Eat small meals often. Avoid spicy or greasy foods. Don’t lie down right after eating. Ask your doctor about taking other treatments.
Yeast infections. The amount of discharge from the vagina increases during pregnancy. But yeast infections, which can also cause discharge and itching, are more common during pregnancy. So it’s a good idea to talk with your doctor about any discharge that doesn’t get better after treatment.
Bleeding gums. Brush and floss regularly, and see your dentist for cleanings. Don’t put off dental visits because you’re pregnant. But be sure to tell your dentist you’re pregnant.
Stuffy nose. This is related to changes in the levels of the female hormone estrogen. You may also have nosebleeds. Avoid decongestants.
Edema (retaining fluid). Rest with your legs up.
Lie on your left side while sleeping so blood flows from your legs back to your heart better. Don’t use diuretics (water pills).
pełnowartościowe białka,aminokwasy będące prekursorami kolagenu /arginina,glicyna,prolina,lizyna/,sole mineralne /Ca,P,Mg,Fe,F/,
Postępowanie
nie przyjmować w pozycji leżącej, ograniczyć wykonywanie zdjęć rentgenowskich, rekomendowane leki: paracetamol, antybiotyki to penicyliny i cefalosporyny, nie podawaj chloramfenikolu, metronidazolu, ibuprofcn, indometacyny, aspiryny, tetracyklin, w razie ciąży najbezpieczniejszym okresem do wykonania znieczulenia jest 2 trymestr, należy jednak zarówno w momencie ciąży jak i okresie karmienia piersią stosować czystą lidokainę ( ( albo mepidont,

Czym jest Ciąża znaczenie w Słownik na C .