próchnica co to znaczy
Co znaczy Próchnica. Czym jest ustnej 4 Plama Próchnicowa 5 Warstwy Próchnicy 5.1 Ostrej 5.2.

Czy pomocne?

Definicja Próchnica

Definicja z ang. Caries, z niem. Karies.

Co to znaczy: Lista treści
1 Artykuł
2 Pojęcie
3 Skutki Braku Higieny J. ustnej
4 Plama Próchnicowa
5 Warstwy Próchnicy
5.1 Ostrej
5.2 Przewlekłej
5.3 Szkliwa I Zębiny
6 =Rodzaje
7 Podział Próchnicy
7.1 Z racji Na Tkanki
7.2 Z racji Na Przebieg
7.3 Z racji Na Rozległość
8 Z racji Na Rozległość
8.1 Z racji Na Liczba Wystąpień
9 Próchnica Zębiny
10 Teorie Powstawania Próchnicy
10.1 priorytetu kwasowego
10.2 proteochelacji i enzymochelacji
10.3 biologiczna
11 Profilaktyka
Artykuł
Bakterie płytki nazębnej w czasie metabolizowania węglowodanów ulegających fermentacji produkują kwasy (mlekowy, octowy, propionowy, mrówkowy), rozpuszczające związki mineralne szkliwa i zębiny. Następuje demineralizacja a więc odpływanie jonów wapnia Ca2+ z powierzchni zęba do śliny.
Pojęcie
/caries dentium/ to jest umiejscowiony mechanizm patologiczny pochodzenia zewnątrzustrojowego,który doprowadza do odwapnienia i proteolitycznego rozpadu tkanek twardych zęba podatnych na tą chorobę. to jest umiejscowiona,wieloprzyczynowa choroba społeczna twardych tkanek zęba (szkliwo,zębina,cement) podatnych na próchnicę,spowodowana poprzez czynniki zewnętrzne,gdzie dochodzi do demineralizacji części nieorganicznej a następnie organicznej (odwapnienie->proteolityczny rozpad tkanek),powodując stworzenie ubytku. to jest choroba transmisyjna,infekcyjna, więc pozostawienie niewyleczonych ubytków próchnicowych w jamie ustnej pacjenta nie zakończy się osiągnięciem sukcesu leczniczego.
rozpad substancji organicznej->rozpad substancji nieorganicznej->zapalenie miazgi->zapalenie tkanek okołowierzchołkowych
tak jak nie ma możliwości odbudowania domu w momencie pożaru, tak nie ma możliwości wyleczenia pacjenta z próchnicy zębów, jeżeli nie będzie on poprawnie przestrzegał zasad higieny j. ustnej,
wypełnienie ubytków próchnicowych nie leczy choroby a jedynie zapobiega jej powikłaniom,
pacjenci o powiększonym ryzyku próchnicy:
60% ubytków próchnicowych dotyczy 20% pacjentów
testy bakteriologiczne na Streptococcus mutans,
testy ślinowe przy kserostomii,
płukanka z chlorheksydyną 0,2% 2x na dzień poprzez 3-4 tygodnie co 6 miesięcy,
czasowe wypełnianie ubytków glassjonomerem aż do zatrzymania próchnicy,
powtórzenie testów bakteriologicznych / jeżeli poziom <10.000/ml choroba jest ustabilizowana/,
wizyty kontrolne nie co 6 miesięcy lecz co 3 miesiące,
jest dynamicznym procesem demineralizacji i remineralizacji występujących naprzemiennie. świadczą o tym warstwa powierzchowna w szkliwie i warstwa sklerotyczna w zębinie. nieleczona prowadzi do stanów zapalnych miazgi i tkanek okołowierzchołkowych,z kolei / jeżeli zostanie wcześnie wykryta może ulec zatrzymaniu w efekcie działania mechanizmów remineralizacyjnych.Rozpoczyna się powstawaniem w szkliwie szczelinek wielkości cząsteczki alkoholu metylowego,w miejscu usuniętej substancji nieorganicznej.Czynnikiem etiologicznych wywołującym próchnicę zębów są bakterie znajdujące się w płytce nazębnej,które odżywiając się węglowodanami (glukoza,fruktoza,sacharoza) doprowadzają do ich fermentacji i wytworzeniu kwasów.Próchnica jest chorobą cywilizacyjną dotyczącą ludzi na całym świecie i zakaźną,więc może być przenoszona z matki na dziecko.w odróżnieniu do erozji (powierzchownego rozpadu powierzchni szkliwa),. to jest podpowierzchowna utrata minerałów z zachowaniem warstwy powierzchownej,prowadząca później do rozpadnięcia się niepodpartej powierzchni szkliwa. liczba fluoru wynosi 60ppm, lecz tylko niewielka jego część występuje w formie zjonowanej.
substancja nieorganiczna:rozkładanie węglowodanów sacharoza->sacharaza dekstranowa (dekstran) + sacharaza lewanowa (lewan),wytworzenie kwasów (mlekowy,propionowy,octowy,masłowy,mrówkowy,propionowy)->rozkładanie kwasów->przenikanie jonów H+ do szkliwa,przyrost ciśnienia osmotycznego w kanalikach zębinowych,wyznaczanie drogi odwapnienia,przedostanie się bakterii proteolitycznych,rozpuszczenie związków mineralnych w hydroksyapatytach,
substancja organiczna:włókna kolagenu pęcznieją i ulegają rozluźnieniu w kwaśnym środowisku,bakterie rozkładają ich białka powodując gnicie,
bakterie występujące najliczniej w płytce nazębnej: Streptococcus mutans
bakterie występujące najliczniej w ognisku próchnicowym: Lacidophilus
w zębach usuniętych albo zdewitalizowanych nie ma różnicy ciśnień osmotycznych między środowiskiem j. ustnej a miazgą i płynem znajdującym się w kanalikach zębinowych,który warunkuje szybkie przedostawanie się jonów,dlatego próchnica postępuje znacznie wolniej.
sacharoza->sacharaza dekstranowa (dekstran) + sacharaza lewanowa (lewan)=większość płytki nazębnej
Skutki Braku Higieny j. ustnej
1)zaprzestanie szczotkowania zębów
2)płytka nazębna
3)kamień nad i poddziąsłowy
4)próchnica powierzchowna->średnia->głęboka
5)zapalenie miazgi odwracalne
6)zapalenie miazgi nieodwracalne
7)martwica miazgi
8)zapalenie przyzębia
9)ropień okołowierzchołkowy
10)resorpcja kości
11)zapalenie kości
12)martwica kości
Barwniki:
ninhydryna-wykrywa proteolizę,
czerwień metylenowa-obecność wolnych kwasów,
alizaryna S-wolne jony Ca,
fuksyna zasadowa-część,która nie może ulec remineralizacji /kolagen,który utracił poprzeczne prążkowanie i umiejętność do pobudzenia remineralizacji/,żywo czerwony kolor,
rozpad substancji organicznej /kolagenu/ następuje dopiero przy zniszczeniu 4/5 substancji nieorganicznej /hydroksyapatytów/,
Szkliwa:
Zębiny:
wypustki odontoblastów w kanalikach zębinowych odkładają zębinę przezroczystą,aż do całkowitego ich zamknięcia,a odontoblasty wytwarzają na granicy miazgi i szkliwa zębinę obronną.
rozpad kwasu hialuronowego i siarczanu chondroityny poprzez hialuronidazę paciorkowców,
rozpad połączeń substancji organicznej z nieorganiczną,
rozpad wielocukrów,
Plama Próchnicowa
/white spot lesion/ wywołana jest utratą jonów wapnia Ca2+ z powierzchni szkliwa, białe zabarwienie jest wywołane zwiększeniem jego porowatości i zwiększeniem stopnia rozpraszania światła. Wpływa to na parametr refrakcji w porównaniu z otaczającym otoczeniem.
Warstwy Próchnicy
Ostrej
warstwa całkowitego rozpadu /nekrotyczna/,żółta,brązowa,przenikliwa dla promieni rtg /najwięcej bakterii/,
pierwsze bakterie w kanalikach,przenikliwa dla promieni rtg,
początkowa demineralizacja,
wąska,twarda,biała,zębina przezroczysta,
zębina pierwotna,
warstwa odontoblastów,
miazga,
Przewlekłej
warstwa całkowitego rozpadu /nekrotyczna/,brązowa,czarna,przenikliwa dla promieni rtg /najwięcej bakterii/,
pierwsze bakterie w kanalikach,przenikliwa dla promieni rtg,
początkowa demineralizacja,
szeroka,twarda,biała,zębina przezroczysta,
zębina pierwotna,
zębina wtórna,
warstwa odontoblastów,
miazga,
Szkliwa I Zębiny
powierzchowna,
centralna,
ciemna,
przezroczysta,
puste kanaliki zębinowe /dead tracts/ martwe przestrzenie powstają poprzez odcięcie wypustek odontoblastów od miazgi i wypełnieniu kanalików zębinowych gazami,płynami,resztkami komórek,przy szybko postępującej próchnicy warstwa pustych kanalików może mieć szerokość całej zębiny,
zębina sklerotyczna,
zębina pierwotna,
zębina obronna,
=Rodzaje
Rodzaje Zębiny Pierwotnej:
przezroczysta-powstaje w efekcie odkładania się w niej dodatkowych ilości soli mineralnych,
Rodzaje Zębiny Wtórnej:
regularna-próchnica powierzchowna albo wolno postępująca,linia kalciotraumatyczna /zaburzenia mineralizacji/ wyraźnie oddziela ją od zębiny pierwotnej,kanaliki są regularne i równomiernie rozłożone,
nieregularna-próchnica głęboka albo szybko postępująca,linia kalciotraumatyczna /zaburzenia mineralizacji/ niewyraźnie oddziela ją od zębiny pierwotnej,kanaliki są nieregularne i nierównomiernie rozłożone,
reparacyjna-szybko postępująca próchnica ostra albo błędy jatrogenne powodujące obumarcie odontoblastów,pozostawienie pustych kanalików tworzących martwy pas /dead truct/,a nowe komórki wytwarzają zębinę reparacyjną pozbawioną kanalików i zawierającą w substancji podstawowej komórki,
w efekcie różnicy ciśnień panujących w ślinie /6,0 atm/ i miazdze zęba /6,8 atm/ możliwe jest przechodzenie jonów i cząsteczek rozpuszczalnych z miazgi zęba do śliny poprzez zębinę i szkliwo. w momencie próchnicy dochodzi do gromadzenia się substancji nierozpuszczalnych w szczelinach szkliwa,które wytwarzają ciśnienie osmotyczne doprowadzające do zmiany kierunku przechodzenia jonów umożliwiając remineralizację.powiększa się . liczba lizyny,proliny,histydyny,alaniny,kwasu asparaginowego.minimalizuje się . liczba argininy,seryny,kwasu glutaminowego.
źródła cukru:
-zewnatrzkomórkowe wielocukry zawarte w pokarmach,
-glikoproteiny śliny,
-wielocukry tworzące połączenia między włóknami kolagenu a kryształami minerałów,
-wielocukry zgromadzone wewnątrz komórek bakteryjnych,
Miejsca Narażone Na Próchnicę:
-bruzdy i zagłębienia na powierzchniach żujących zębów przedtrzonowych i trzonowych,
-powierzchnie policzkowe i językowe zębów trzonowych,
-powierzchnie językowe zębów siecznych,
-powierzchnie styczne wszystkich zębów,
-powierzchnie przyszyjkowe wszystkich zębów,
-brzegi wypełnionych ubytków próchnicowych,
podatność zęba /tooth vulnerability/+bakterie płytki nazębnej /dental plaque bacteries/+węglowodany /carbohydrates/+czas /time/=próchnica /caries/
czynniki hamujące próchnicę /kariostatyczne/,
czynniki próchnicotwórcze /kariogenne/,
by obniżyć frekwencję występowania próchnicy można więc lub zmienić strukturę szkliwa zwiększając jej odporność lub ograniczyć działanie czynników uszkadzających,
Zmiany pH:
w ciągu 1-3 min. pH płytki nazębnej spada poniżej 5 (pH krytyczne),pozostaje na tym poziomie poprzez 30-60 min.,do momentu gdzie ślina dzięki swoim właściwościom buforującym nie przywróci pH do wartości optymalnych (6,5-7,2).
Wniosek:
Im więcej takich spadków pH, a więc krótsze odstępy między następnym spożywaniem napojów i posiłków,tym szybciej dochodzi do demineralizacji.przy spożywaniu pokarmów co 60 min.,bez końca dochodzi do uszkadzania szkliwa.
osoby z wrodzoną nietolerancją fruktozy nie chorują na próchnicę.
sok cytrynowy skutkuje po 2 min spadek pH do 4,8 a po 30 min podnosi się do 5,6,
sok pom skutkuje po 2 min spadek pH do 5,4 a po 30 min podnosi się do 6,6,
Coca-Cola skutkuje po 2 min spadek pH do 5,6 a po 30 min podnosi się do 6,0,
mleko nie zmienia pH płytki nazębnej,
cukry proste: sacharoza,maltoza,fruktoza,glukoza są bardziej szkodliwe niż cukry złożone: skrobia,glikogen,błonnik, /które nie zdąrzą zostać rozłożone do cukrów prostych/,
-szybciej ulegają one fermentacji,tworzy się płytka nazębna z ich udziałem,,z kolei zanim cukry złożone zostaną rozłożone,znajdują się już w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego.
W najwyższym stopniu Szkodliwe Pokarmy:
toffi,biały chleb z dżemem,słodkie pieczywo,czekolada,lizaki,suszone owoce,
zjedzenie jabłka przed snem skutkuje obniżenie pH do 4,0 i utrzymuje się poprzez 2 godz,tymczasem tylko 150 sek wystarczy

by doszło do demineralizacji szkliwa.
Sposoby Rozpoznawania Próchnicy:
badanie wzrokiem /zmiana zabarwienia,przerwanie ciągłości/,
diafanoskopia/transiluminacja/podświetlenie /widoczne zaciemnienia/,
badanie zgłębnikiem /zwykłym albo Briaulta na powierzchniach stycznych/,
zastosowanie nici dentystycznej /stwierdzenie nawisów wypełnień,kamienia albo ubytku/,
badanie radiologiczne,
Podział Próchnicy
Z racji Na Tkanki
szkliwa - caries enameli,
zębiny - caries dentini,
cementu - caries cementi,

Z racji Na Przebieg
ostra/wilgotna /caries acuta/caries humida/:
występuje od krótkiego czasu,
dotyczy najczęściej osób młodych /szerokie kanaliki zębinowe,słaba mineralizacja/,
większa bolesność /brak czasu na wytworzenie zębiny wtórnej patologicznej/,
miękka,wilgotna,żółto-brązowa warstwa powierzchowna martwicy /nekrotyczna/,
szeroki pas demineralizacji,przepuszczalna dla promieni rtg,żółta,
twarda,biała warstwa sklerotyczna /przezroczysta/,
zdrowa zębina,
przewlekła/sucha /caries chronica/caries sicca/:
występuje od dłuższego czasu,
dotyczy najczęściej osób starszych /wąskie kanaliki zębinowe,spora mineralizacja/,
mniejsza bolesność /wiele czasu na wytworzenie zębiny wtórnej patologicznej/,
zawartość fluoru jest wyższa o 80-350%,dlatego mechanizm postępuje wolniej,
twarda,sucha,brązowa,wąska warstwa dająca się oderwać wydrążaczem,
twarda,czarna,szeroka warstwa,
bardzo twarda (mocniejsza od normalnej) warstwa sklerotyczna,
zdrowa zębina,
próchnica ostra może przejść w przewlekłą i odwrotnie /zaostrzenie albo zaostrzenie procesu przewlekłego/.
rozpad substancji organicznej (kolagenu) może zajść dopiero po zniszczeniu 4/5 substancji nieorganicznej (hydroksyapatytów).
w kolagenie dochodzi do pomniejszenia ilości hydroksyproliny o 22%,argininy o 27% i proliny o 30%.
węgiel potrzebny do rozwoju bakterii uzyskują one z rozkładu kwasu hialuronowego i siarczanu chondroityny poprzez hialuronidazę.


Z racji Na Rozległość
Próchnica Początkowa
Próchnica Powierzchowna
Próchnica Średnia
Próchnica Głęboka
Inne Rodzaje Próchnicy:
Próchnica Okrężna
Próchnica Kwitnąca
Próchnica Butelkowa
Próchnica Ukryta
??próchnica Dubruil-Chaubanolil - zniszczenie górnych siekaczy u osób w wieku 13-19lat,



Z racji Na Rozległość
Próchnica Prosta
Próchnica Skomplikowana




Z racji Na . liczba Wystąpień
Próchnica Pierwotna
Próchnica Wtórna
Podział Próchnicy




Z racji Na Sposób Szerzenia Się:
próchnica podminowująca /caries subruens/ duże ognisko w zębinie,szkliwo się załamuje,
próchnica przenikająca /caries penetrans/ małe ognisko,drąży w kształcie klina,
próchnica wsteczna /caries retrograda/ od strony miazgi do szkliwa,po urazie i martwicy miazgi,przegrzaniu zęba,naświetlenie rtg,
w zębach z żywą miazgą /caries typica/
w zębach z martwą miazgą /caries atypica/
Potencjał Próchnicotwórzczy Cukrów:
sacharoza>glukoza,fruktoza,maltoza,laktoza>skrobia (nie jest kompletnie rozkładana w jamie ustnej)
rodzaj cukrów,koncentracja,bezpośredni kontakt,przylepność,czas oddziaływania,częstotliwość spożywania,
Próchnica Zębiny
przezroczysta-doprowadza do zamknięcia światła kanalików zębinowych
w efekcie odkładania się soli wapnia,w próchnicy przewlekłej jest bardzo szeroka,a w ostrej bardzo wąska,
regularna-powstaje przy wolno postępującej próchnicy albo próchnicy powierzchownej /region zdemineralizowany jest wyraźnie oddzielony od zębiny pierwotnej linią kalciotraumatyczną,kanaliki ułożone są często/,
nieregularna-powstaje przy szybko postępującej próchnicy albo próchnicy głębokiej //region zdemineralizowany jest wyraźnie oddzielony od zębiny pierwotnej linią kalciotraumatyczną,kanaliki ułożone są nieregularnie/,
reparacyjna-powstaje przy bardzo szybko postępującej próchnicy ostrej /obumierają odontoblasty i światło kanalików nie może zostać zamknięte,są puste i powstaje martwy pas (dead tract),wytworzone zostają nowe odontoblasty,które tworzą zębinę reparacyjną.nie posiada ona już kanalików/,
-warstwa całkowitego rozpadu zębiny,kolonie bakteryjne,
-warstwa z pojedynczymi bakteriami w kanalikach zębinowych,
-warstwa początkowej demineralizacji,
-warstwa zębiny przezroczystej,
-warstwa zębiny pierwotnej,
-warstwa zębiny wtórnej,
-warstwa odontoblastów,
Barwniki:
alizaryna S-wybarwienie świadczy o występujących wolnych jonach Ca,
czerwień metylowa-wybarwienie świadczy o występujących wolnych kwasach,
ninhydryna-wybarwienie świadczy o występującym procesie proteolizy,
fuksyna zasadowa-wybarwienie świadczy o występującym kolagenie,który nie może już pobudzać odontoblastów do remineralizacji,
Teorie Powstawania Próchnicy
żadna nie tłumaczy wszystkich zjawisk.
priorytetu kwasowego
ogłoszona poprzez Millera w 1884r. nazwana pasożytniczo-chemiczną,największą rolę w powstawaniu próchnicy stanowią kwasy,zwraca uwagę na dwufazowy przebieg próchnicy opierający na osobnym rozkładaniu substancji organicznej (substancji międzypryzmatycznej,blaszek szkliwnych) i nieorganicznej,
teoria nie znajduje wytłumaczenia:
-powstawania próchnicy w miejscach nieretencyjnych albo przy małej ilości węglowodanów,
-wpływu czynników ogólnoustrojowych i odległych na powstawanie próchnicy,
-dlaczego dochodzi do jednoczesnej utraty substancji organicznej i nieorganicznej (odwapnienie wymaga niskiego pH,proteoliza wysokiego),
proteochelacji i enzymochelacji
próchnica powstaje niezależnie czy środowisko j. ustnej jest objojętne,kwaśne czy zasadowe,
chelacja-powstawanie związków kompleksowych o zamkniętej budowie pierścieniowej zawierających metal.
na przykładkwas mlekowy,hemoglobina,chlorofil,kwasy nukleinowe,witaminy,ATP,
metabolizm bakterii i fermentacja węglowodanów prowadzą do wytworzenia substancji przejściowych , a więc kwasów,które w warunkach tlenowych rozpadają się na CO2+H2O,a w warunkach beztlenowych (nagromadzenie się bakterii i substancji przejściowych) zaczynają szukać alternatywnych źródeł substancji koniecznych do ich wzrostu i rozmnażania (wapń,węglany,fosfor) w twardych tkankach zębów.zaczynają wydzielać hialuronidazę,enzymy proteolityczne i keratolityczne niezależnie od stężenia jonów H+.
biologiczna
obecność bakterii i substancji przejściowych nie jest najważniejsza.powodem próchnicy są zaburzenia ogólnoustrojowe zwiększające podatność twardych tkanek zębów na zachorowanie,brak witamin,pierwiastków śladowych,soli wapnia i fosforu skutkuje zaburzenia w funkcjonowaniu komórek zębinotwórczych (odontoblastów),hipomineralizację i całkowitą demineralizację twardych tkanek zęba.
Warstwy Próchnicy Szkliwa:
powierzchowna->centralna->ciemna->przezroczysta
Warstwy Próchnicy Początkowej Zębiny:
puste kanaliki->zębina sklerotyczna->zdrowa zębina pierwotna->zębina obronna
Warstwy Próchnicy Zaawansowanej Zębiny:
całkowity rozpad->demineralizacja i penetracja bakterii->odwapnienie->przejaśnienie zębiny sklerotycznej->zębina poprawna->zębina obronna
ognisko próchnicowe-definicja patomorfologiczne,zespół różnych zmian mikroskopowych zachodzących w tkankach zęba na danym etapie rozwoju próchnicy,
ubytek próchnicowy--definicja kliniczne,stanowi symptom próchnicy,
ocena indywidualnego ryzyka rozwoju próchnicy:
niskie ryzyko próchnicy i chorób przyzębia 80%,
wysokie ryzyko próchnicy i chorób przyzębia 10% />1 wypełnienie w ciągu roku,>250 000 S.mutans w 1ml śliny/,
próchnica początkowa,
lactobacilli >100 000 w 1ml śliny,
częstość spożywania słodkich pokarmów,
parametr tworzenia płytki nazębnej PFR>3, Profilaktyka
Ozon,
Bifluorid,
Fluormex Gel,
Mirafluor,

Czym jest Próchnica znaczenie w Słownik na P .