kanałowe leczenie co to znaczy
Co znaczy Leczenie Kanałowe. Czym jest Powierzchni 4 Otwarcie Komory 5 Opracowanie Komory 6.

Czy pomocne?

Definicja Leczenie Kanałowe

Definicja z ang. Root canal treatment, z niem. Behandlung von Duct.

Co to znaczy: Lista treści
1 Wprowadzenie
2 Diagnostyka
3 Przygotowanie Powierzchni
4 Otwarcie Komory
5 Opracowanie Komory
6 Odnalezienie Ujść Kanałów
7 Opracowanie Ujść Kanałów
8 Opracowywanie Kanałów
9 Dezynfekcja Kanałów
10 Wypełnienie Czasowe
11 Wypełnienie Kanałów
12 Ustalenie Długości Kanału
12.1 Na Wyczucie
12.2 Radiologiczne
12.3 Niedopełnienie Kanału
12.4 Perforacja Kanału
13 asd
14 =przygotowywane
15 Techniki Opracowywania
15.1 Crown Down
16 asdasd
17 edit
Wprowadzenie
Leczenie kanałowe jest terapią, której nie widać, dlatego czasami trudno jest przekonać pacjenta o konieczności jej przeprowadzenia. Złamaną nogę jednak się leczy a nie odcina. Należy odróżnić sytuację unfixable od untreatable. przydatne jest pokazanie pacjentowi możliwych utrudnień jak obecność kanałów bocznych, anastomoz, niedrożności. istotne jest także przekazanie pacjentomi informacji, iż ząb przeleczony kanałowo jest nieodżywiany, poprzez co staje się słaby, kruchy. ponadto dla prawidłowego wiązania materiałów kompozytowych konieczna jest obecność kolagenu, którego w zębach martwych już nie ma. utrata wody wynosi 9-13%. ryzyko złamania korony zęba leczonego kanałowo wzrasta przy kl.I o 5%, przy kl.III MOD o 60%. brakuje także systemów obronnych w formie proprioreceptorów reagujących bólem na zbyt duże obciążenie zęba. konieczne jest zwykle wzmocnienie zęba poprzez wykonanie wkładu koronowo-korzeniowego albo lanego z metalu a następnie odbudowa materiałem kompozytowym albo wykonanie korony. porównanie rozwiązań włókno szklane czy odlany metal.
w razie stanów zapalnych działanie antybiotyków jest ograniczone z racji na upośledzone krążenie.tętniczki doprowadzające krew mają większą średnicę niż żyłki odprowadzające i dochodzi do znacznego ograniczenia krążenia.
Diagnostyka
przed rozpoczęciem leczenia istotne jest uzyskanie zgody i wykonanie zdjęcia pod dwoma kątami. należy zwrócić uwagę na obecność zmian okołowierzchołkowych, zakrzywienie korzenia, obecność dodatkowych korzeni i kanałów. jeśli istnieje zmiana okołowierzchołkowa należy przeprowadzić antyseptyczne leczenie kanałowe,

w razie niepowodzenia radektomię.
Przygotowanie Powierzchni
przygotowując się do leczenia kanałowego zęba należy zapewnić sposobność utrzymania suchości pola zabiegowego, w tym celu odtwarza się dowolnym materiałem brakujące ściany, najlepiej kompozytem bez użycia wytrawiacza i żywicy łączącej. Następnie należy założyć koferdam i oszlifować ściany albo guzki, które między wizytami po wypełnieniu tymczasowym mogą ulec odłamaniu.
Otwarcie Komory
przed otwarciem kanału istotne jest zabezpieczenie go przed dostępem bakterii, dlatego należy odizolować ząb od dostępu śliny wałkami ligniny albo koferdamem i odtworzenie ścian bocznych by nie dochodziło do przecieku płynu z kieszonki dziąsłowej, dlatego nie należy usuwać wypełnień kompozytowych w całości, lecz wytworzyć jedynie otwór na powierzchni żującej. konieczne jest jednak całkowite usuwanie próchnicy. dno komory znajduje się najczęściej na wysokości połączenia szkliwno zębinowego.
Opracowanie Komory
długa różyczka /endo/ albo diamendo albo endo-z albo extra-long tapered, należy wykonywać ruchy w kierunku od dna komory do powierzchni żującej,
Odnalezienie Ujść Kanałów
poszukiwacz /finder/ służy do odnalezienia ujść kanałów, przydane jest także pędzelkowanie dna komory podchlorynem sodu i osuszanie, pojawiają się wówczas białe przebarwienia prowadzące do ujść kanałów. także podświetlenie kanałów lampą polimeryzacyjną od strony dziąsła uwidacznia czasami kanały w kolorze czarnym. początkowo należy odszukać kanały kluczowe a następnie próbować odszukać kanały dodatkowe,
Opracowanie Ujść Kanałów
wiertła access bur do poszerzenia ujść kanałów korzeniowych albo Gates Gliden
Opracowywanie Kanałów
płukanie podchlorynem sodu 15-20ml na jeden kanał, założenie obecności większej ilości kanałów niż normalnie, nie zawsze możliwe jest opracowanie wszystkich ścian, jednak istotne jest takie opracowanie kanałów, by płukanie doprowadziło do dokładnego oczyszczenia kanałów. opracowanie maszynowe wymaga utworzenia prostej linii wejścia do kanału by zapobiec złamaniu narzędzia. gdyż maszynowe pilniki do udrożnienia kanału są niewiele wytrzymałe, czasami lepiej udrażniać kanał narzędziami ręcznymi szarymi, fioletowymi i białymi. jednym narzędziem maszynowym należy pracować płynnie poprzez maksymalnie 10 sekund.
poszukiwacz /finder/ do odnalezienia ujść kanałów,
pilnik fioletowy K (10) + lubrykant do sprawdzenia drożności,
pilnik fioletowy K na długość roboczą,
pilnik biały K na długość roboczą,
pilnik żółty K na niepełną długość roboczą,
narzędzie maszynowe żółte II,
narzędzie maszynowe niebieskie II,
narzędzie maszynowe żółte III,
narzędzie maszynowe niebieskie III,
jeśli narzędzie maszynowe niebieskie III nie wchodzi po trzykrotnej próbie na pełną długość roboczą, należy wrócić do stożkowatości II,
Dezynfekcja Kanałów
osuszenie,
ozonoterapia,
wypłukanie,
endodontyczny skaler ultradźwiękowy,
osuszenie,
laseroterapia,
Wypełnienie Czasowe
między wizytami kanał należy zabezpieczyć watką i glassjonomerem by zapobiec przenikaniu bakterii przy założeniu fleczera albo jego utracie.
Wypełnienie Kanałów
wypełnienie płynną gutaperką wykonuje się dzięki pluggerów trzech wielkości z odległością ustawioną na każdym następnym -3mm od pełnej długości roboczej. plugger należy rozgrzać, wprowadzić na odpowiednią długość, wyłączyć, uciskać 2 sekundy na ciepło, uciskać 5 sekund na zimno. gutaperkę należy odciąć przy ujściu kanału, a z części komorowej usunąć ją dzięki chlorku etylu albo chloroformu na kuleczce waty,
Ustalenie Długości Kanału
wstępnie mierzy się odległość przykładając narzędzie kanałowe ze stoperem do zdjęcia rtg i opracowuje kanał na 2/3 tej długości

ustalenie długości kanału korzeniowego następuje względem koronowego punktu referencyjnego /odniesienia/, który powinien być stabilny /pozostać do zakończenia leczenia/, powtarzalny /łatwa do wyznaczenia płaszczyzna na przykładprostopadła/. odpowiednikiem jest guzek policzkowy bliższy.
następnie wykorzystuje się endometr do zlokalizowania otworu okołowierzchołkowego /jest ich 1-16 i większość położona jest na ścianach bocznych/
Na Wyczucie
ból:
pomiar skrócony:resztki miazgi,perforacja otworu wierzchołkowego,przyrost ciśnienia,
pomiar wydłużony:połączenie z zatoką,zmiany okołowierzchołkowe,
opór /zakrzywione,wąskie,rozwidlone kanały,zębiniaki/,
zwilżenie sączka /krwawienie/,
Radiologiczne
z narzędziem wprowadzonym do kanału /rozmiar >15 by widoczny był jego koniec i było wklinowane uniemożliwiając aspirację/,
bez narzędzia /sposób Bergera/,
Niedopełnienie Kanału
następuje w wyniku nieodpowiedniego opracowania,nieprawidłowego pomiaru długości,
Perforacja Kanału
następuje w wyniku przepchnięcia narzędzia,materiału,nieprawidłowego pomiaru długości,
mechaniczne uszkodzenie tkanek okołowierzchołkowych,przeniesienie infekcji,wejście do zatoki,kanału żuchwowego,
asd
by uniknąć powikłań leczenie należy przeprowadzać na jednej wizycie /w zębach wielokorzeniowych za jedną wizytę uznaje się całkowite przeleczenie i wypełnienie jednego kanału/.
dokładne opracowanie i przepłukanie kanału minimalizuje liczba bakterii 1000x.pozostałe bakterie giną poprzez brak przestrzeni do rozwoju w szczelnie wypełnionych kanałach.jamę ustną pacjent przed rozpocząciem leczenia powinien przepłukać wodą utlenioną,z kolei w trakcie zabiegu do płukania kanału stosuje się środki chelatujące na bazie EDTA z nadtlenkiem mocznika powodujących wypłukiwanie substancji z kanału na zasadzie windy tlenowej /filecare,endocream/.
aktualnie najlepszą sposobem jest kondensacja boczna gutaperki z niewielką ilością uszczelniacza /AH Plus/.


aktualnie rozwój stomatologii idzie w kierunku jak największej oszczędności tkanek zęba. Idą za tym również wymogi pacjentów zorientowane na zachowanie zębów aniżeli na ich usunięcie i zastępowanie uzupełnieniami protetycznymi. Szanse uratowania zęba, którego miazga została chorobowo zmieniona poprzez drobnoustroje i ich toksyny daje nam endodoncja.
Endodoncja jest wąska tematyka stomatologii zachowawczej zajmującą się leczeniem kanałowym zębów. W sporym uproszczeniu leczenie kanałowe polega na usunięciu zainfekowanej albo martwej miazgi z komory i kanałów korzeniowych zęba przez mechaniczne i chemiczne opracowanie kanałów korzeniowych a następnie ich wypełnienie materiałami kompletnie biozgodnymi.
Mechaniczne opracowanie kanałów korzeniowych jest jednym z najważniejszych etapów leczenia endodontycznego. Celem naszych działań jest usuniecie zmienionej zapalnie miazgi, czy także miazgi w stanie rozpadu zgorzelinowego, lecz również poprawne ukształtowanie kanału umożliwiające jego szczelne wypełnienie. Wszystkie zabiegi w czasie leczenia endodontycznego powinny być przeprowadzone w pełnej izolacji od dostępu śliny,
by skutek leczenia był skuteczny i długookresowy.
W tym celu doktor stosuje koferdam, ślinociągi a w ostateczności wałki z ligniny. Koferdam, albo inaczej ślinochron to w miarę nowe urządzenie, które pomaga lekarzowi utrzymać suchość w polu zabiegowym. Jednak z racji na czas potrzebny na założenie koferdamu niezbyt regularnie używane.
W trakcie leczenia kanałów korzeniowych dentysta wykorzystuje szereg narzędzi, zwanych narzędziami kanałowymi. Ogólnie można podzielić je na:
* narzędzia do usuwania miazgi z kanałów (tak zwany miazgociągi),
* narzędzia do opracowywania kanałów korzeniowych (poszerzacze i pilniki),
* narzędzia do wprowadzania materiałów do kanałów (igły Lentulo, rozpychacze).
w czasie opracowywania kanałów korzeniowych stosuje się również środki chemiczne, które służą do płukania kanałów i poprawiają sukces leczenia. Do środków płuczących zaliczamy: podchloryn sodu, wodę utlenioną, EDTA, chlorheksydynę, sól fizjologiczną, i sporo innych.
W zależności od rozpoznania doktor wybiera odpowiednią metodę leczenia kanałowego. Jednak w sporym uproszczeniu, dla ogólnego zrozumienia aspektu leczenia kanałowego, przebieg leczenia wygląda następująco:
=przygotowywane
Celem biologicznym leczenia endodontycznego jest trójwymiarowe oczyszczenie, nadanie kształtu i szczelne wypełnienie kanału od ujścia do przewężenia fizjologicznego znajdującego się w wierzchołku kanału. W wypadku idealnej leczenie endodontyczne powinno powielać sukces uzyskany po ekstrakcji. Ekstrakcja rozwiązuje problem patologii miazgi każdego rodzaju, gdyż po tym zabiegu pacjent pozbywa się w całości chorej miazgi. długookresowy efekt endodontyczny jest powiązany z trzema czynnikami: pierwszym z nich jest wyżej wspomniane całkowite usuwanie miazgi w jak największym zakresie (imitacja ekstrakcji), wypełnienie w trzech wymiarach całej przestrzeni kanału i odbudowa korony po leczeniu endodontycznym
otwarcie komory zęba i usuwanie miazgi,
opracowanie mechaniczne kanału,
gdyż narzędzia opracowują jedynie 10% substancji organicznych znajdujących się w kanale, ich kluczowym zadaniem jest utworzenie miejsca dla roztworów płuczących,
opracowanie chemiczne kanału,
roztwory płuczące mają za zadanie usuwanie substancji organicznych /penetracja wgłąb kanalików zębinowych/ i nieorganicznych / sukces windy powietrznej/,
Zwykle do płukania używa się ok. 75-150 ml 5,25% podchlorynu sodu, chlorheksydyny (Vis-ta Dental Racine, WI, U.spółka akcyjna) i SmearClear (SybronEndo, Orange, CA, U...spółka akcyjna))). Podchloryn sodu i chlorheksydyna są stosowane jako preparaty bakteriobójcze. Smear-Clear stosuje się w celu usunięcia warstwy mazistej i jest używany jako ostatni w sekwencji płukania,
by umożliwić optymalne usuwanie warstwy mazistej. Wskutek interakcji
między podchlorynem sodu i chlorheksydyną, której rezultatem jest stworzenie precypitatu, z kanału powinno się najpierw usunąć pierwszy roztwór przed wprowadzeniem się następnego.
w czasie instrumentacji w kanale zawsze powinien znajdować się środek płuczący, kanał nigdy nie powinien pozostawać suchy. SmearClear jest roztworem, którego zawsze używa się do płukania jako ostatniego w celu jak najefektywniej adhezji materiału wypełniającego,
jeśli wykorzystuje się Resilon albo RealSeal (Pentron, Madison, CT, U.....spółka akcyjna)))) and SybronEndo Orange, CA, U.......spółka akcyjna))))) ). EDTA w formie żelu (FileEze, Ultradent, South Jordan, Utah, U.........spółka akcyjna)))))) )) jest szczególnie pomocny we wczesnych fazach leczenia przyżyciowego w celu emulsyfikacji miazgi i utrzymanie jej w takiej postaci do momentu, kiedy zostanie ona wypłukana z kanału.


w razie niektórych zmineralizowanych, zakrzywionych i trudnych korzeni niezbędne może być płukanie i rekapitulacja po zastosowaniu każdego pilnika (nie zależnie od tego czy jest on ręczny czy maszynowy). Skuteczność tych trzech preparatów do płukania do wykonania wymienionych zadań jest potwierdzona w literaturze.16-25
przejście pilnikiem K 6-10 1mm poza otwór wierzchołkowy,
częsta rekapitulacja zapewniająca drożność kanału / usunięcie szlamu zębinowego w celu zapobiegnięcia perforacji ściany kanału/,
powtarzane płukanie ze zmienną kolejnością użycia roztworów do płukania z zastosowaniem chlorheksydyny i podchlorynu sodu,
Techniki Opracowywania
Crown Down
crown down, która (niezależnie od użytego mechanizmu RNT) polega na opracowaniu w pierwszej kolejności 1/3 koronowej części kanału, następnie 1/3 środkowej i na koniec 1/3 wierzchołkowej.27 Taka /sposób opracowywania zapewnia pomiędzy innymi wcześniejsze wprowadzenie większej objętości roztworów płuczących w trakcie opracowywania, efektywniejszą ewakuację zanieczyszczeń, lepsze wyczucie dotykowe
w czasie pracy każdego rodzaju instrumentem, mniejszy potencjał jatrogenny w formie użycia mniejszej ilości poszczególnych instrumentów i mniejszej ilości wytwarzanych zanieczyszczeń zębinowych w części wierzchołkowej kanału
asdasd
Opracowanie kanału albo kanałów korzeniowych przy zastosowaniu narzędzi kanałowych z obfitym płukaniem kanałów. W trakcie opracowywania kanałów korzeniowych następuje całkowite usuwanie miazgi kanałowej z kanału korzeniowego i toksyn bakteryjnych z kanalików zębinowych, dzięki czemu poszerzony kanał staje się odpowiednio przygotowany do wypełnienia.
3. Osuszenie kanałów.
4. Wypełnienie kanałów materiałami biozgodnymi. Czynność ta ma na celu szczelne zamknięcie światła kanału na całej długości do otworu fizjologicznego,
by uniemożliwić przenikanie bakterii z jamy zęba do tkanek okołowierzchołkowych. Wypełnianie kanałów korzeniowych wymaga wykorzystania różnych materiałów i technik. Materiały wypełniające możemy podzielić na służące czasowo i służące na stałe do ostatecznego wypełnienia.
Najpopularniejszym materiałem do wypełniania kanałów korzeniowych na stałe jest gutaperka. Wykorzystywana od blisko 100 lat, mimo wielu nowych materiałów, jest najlepszym wypełniaczem kanałów, który daje doskonałe efekty lecznicze.
5. Wypełnienie zęba. Najczęściej poprawnie przeleczony ząb kanałowo wypełnia się materiałami kosmetycznymi, do których należą materiały kompozytowe, kompomerowe i nowe materiały ormocerowe.
Wydaje się, że przebieg leczenia jest prosty i szybki. Nic bardziej mylnego. poprawne leczenie kanałowe wymaga czasu i cierpliwości lekarza i rzadko dzieje się na jednej wizycie. Aczkolwiek oczywiście, czasami, istnieje sposobność całkowitego leczenia kanałowego na jednej wizycie łącznie z ostatecznym wypełnieniem zęba. poprawne wypełnienie kanału dzięki jednej z wybranych metod wypełniania wymaga jednak od operatora dużej sprawności i pewnego doświadczenia.
poprawnie przeleczony endodontycznie ząb z dokładnie wypełnionymi kanałami daje sposobność zachowania zęba i jego odbudowy w zależności od potrzeb pacjenta. Możemy odbudować koronę zęba z materiałów złożonych albo, jeżeli korona jest zniszczona wykonać wkład koronowo-korzeniowy, a na nim koronę protetyczna. Leczenie endodontyczne
2003-09-12
Obecne wymogi pacjentów są znacznie częściej zorientowane na zachowanie zębów aniżeli na ich / usunięcie i uzupełnianie protetyczne. Z każdym rokiem endodoncja w praktykach dentystycznych będzie miała coraz większe znaczenie. Wymusi to posiadanie poprzez dentystów znacznie szerszej wiedzy i większych zdolności niż te, które jeszcze kilka lat temu były wystarczające.
Endodoncja stanie się w ten sposób sporą częścią codziennej rutynowej praktyki. Powtórne leczenie kanałów, poszerzanie niedrożnych kanałów, leczenie zgorzeli i powikłanych stanów zapalnych ozębnej na jednej wizycie, opracowywanie wąskich i zakrzywionych kanałów, zamknięcie perforacji, usuwanie złamanego narzędzia, to zabiegi, które powinien wykonać każdy stomatolog. jeżeli gdyż nie będzie posiadał niezbędnej wprawy - pacjent poszuka pomocy gdzie indziej. I chociaż endodoncja obejmuje tylko część problemów stomatologicznych to



w razie nagłych stanów gra pierwszoplanową rolę. Większość pacjentów zgłaszających się do stomatologa z bólem zęba ma problem natury endodontycznej. Zwykle dolegliwości te mogą być opanowane poprzez odpowiednie leczenie, a ząb uratowany.
Badania w zakresie endodoncji, które przeprowadzono w ostatnich latach zmieniły podejście do leczenia. Uważane jest, iż zmiany okołowierzchołkowe mające swe źródło w miazdze, są w większości przypadków jałowe. Wywołane są one poprzez toksyny, które wytwarzają drobnoustroje znajdujące się w obrębie mechanizmu kanałowego. Idąc, więc dalej tym tokiem myślenia leczenie polegające na usunięciu bakterii z kanału a następnie jego szczelne wypełnienie na tej samej wizycie jest z wyboru leczeniem pierwszoplanowym. Do dziś rozpowszechniony pogląd,
by leczenie endodontyczne przeprowadzać w ciągu kilku wizyt z zastosowaniem wkładek antyseptycznych i wypełnieniem kanału ( regularnie niedostatecznie przygotowanego) pastą, jest nie do przyjęcia. Dlatego lekarze praktycy nie poszukują coraz silniejszych leków antyseptycznych, ale idą w kierunku coraz lepszego mechanicznego opracowania i oczyszczania kanałów korzeniowych i ich szczelnego wypełniania.
To szczelne wypełnienie kanału ma na celu zapobieganie przedostawania się bakterii do mechanizmu kanałowego z j. ustnej i zatrzymuje wnikanie płynów tkankowych, które mogą stanowić pożywkę dla zalegających w zębie bakterii. Realizacja tego nie jest taka prosta, gdyż potrzebny jest odpowiedni materiał. Wszystkie uszczelniacze (pasty) są rozpuszczalne, kurczą się
w czasie twardnienia powodując nieszczelnoąci. Dodatkowo wypełnianie dzięki rotacyjnego narzędzia jakim jest lentulo, skutkuje stworzenie licznych pęcherzyków powietrza.
Pasta nie może być jedynym wypełnieniem kanału. Jej zadaniem jest wypełnienie wąskiej przestrzeni pomiędzy ścianami kanału a kluczowym materiałem wypełniającym. Najlepszym z wyboru materiałem jest od lat gutaperka. Jest biologicznie obojętna, nierozpuszczalna a uplastyczniona bardzo łatwo adaptuje się do nieregularnej powierzchni kanału. W tej chwili większość nowych metod wypełniania kanału związana jest z nagrzewaniem gutaperki.
Reasumując: nowoczesna endodoncja to w skrócie trzy zasady:
- oczyszczenie a więc dokładne usuwanie drobnoustrojów i resztek rozpadłej miazgi
- ukształtowanie, a więc nadanie kanałowi stożkowatego, zwężającego się ku wierzchołkowi kształtu
- wypełnienie a więc zamknięcie mechanizmu kanałowego chemicznie obojętnym, nierozpuszczalnym materiałem
Zasady, więc od lat są te same, zmienił się ,z kolei sposób realizacji powyższych postulatów. Praktyka stomatologiczna musi być wyposażona w specjalistyczne instrumentarium endodontyczne.
Endodonci korzystają z wielu nowych osiągnięć techniki. Wykorzystywanie dużych powiększeń i skutecznego oświetlenia pozwala na łatwe odnajdywanie ujść kanałów. Diagnostykę ułatwiają lokalizatory wierzchołkowe mierzące opór pomiędzy tkankami okołowierzchołkowymi, a błoną śluzową w obrębie j. ustnej.
Rewolucja w endodoncji rozpoczęła się w chwili wprowadzenia rotacyjnych narzędzi niklowo-tytanowych. Umożliwiają one równomierną obróbkę kanału zmniejszając wysiłek operatora i późniejsze pozabiegowe dolegliwości pacjenta. Współczesne mechanizmy termicznej obturacji doprowadziły do znacznej poprawy właściwości gutaperki. przez termiczną obróbkę gutaperka dopasowuje się do nieregularnego kształtu kanału poprzez co wydatnie poprawia się szczelność wypełnienia. W endodoncji nie ma tanich, łatwych i szybkich metod lecz perfekcyjnie wykonane leczenie kanałowe będzie na pewno mniej kosztowne i obciążające dla pacjenta niż przypadek, gdzie w efekcie utraty zęba musimy uciekać się do implantologi i protetyki.
Wprowadzenie
Opublikowano poniżej ósme narodowe brytyjskie wytyczne kliniczne w stomatologii dziecięcej. Mechanizm tworzenia wytycznych rozpoczął się w 1994 roku, co zaowocowało pierwszą publikacją w 1997 roku. Każde wytyczne mają głównego autora, lecz zawartość nie jest poglądem jednej osoby ale reprezentuje konsensus opinii na temat obecnej wiedzy o najlepszym postępowaniu klinicznym. Każde wytyczne zostały rozesłane do wszystkich konsultantów stomatologii dziecięcej w Wielkiej Brytanii, do Porady Brytyjskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej i do ludzi będącymi specjalistami w pokrewnych dziedzinach, którzy mają doświadczenie w tym temacie. Ostateczna wersja wytycznych jest wytworzona jako połączenie tych wpływów i dokładnego przeglądu opublikowanej literatury. Celem jest popieranie postępu w leczeniu klinicznym i stymulacja badań i audytu klinicznego w obszarach , gdzie dowody naukowe nie są wystarczające. Dowody popierające rekomendacje są punktowane wg klasyfikacji SIGN i w tym kontekście należy rozumieć wytyczne. Chętnych chcących zapoznać się szczegółowo z procesem tworzenia wytycznych odsyłamy do Interantional Journal of Paediatric Dentistry 1997; 7 ; 267-268.
Leczenie miazgi zębów mlecznych
D.R.LLEWELYN
Szpital Dziecięcy Alder Hey, Liverpool
Wstęp
Najczęstszą powodem obnażenia miazgi jest próchnica lecz może ono nastąpić także przy preparacji ubytku albo z powodu erozji albo złamania korony zęba. Obnażenia miazgi w wyniku próchnicy są częstsze w zębach mlecznych z racji na relatywnie większy wielkość komory miazgi. w wyniku obnażenia miazgi może wystąpić infekcja, co prowadzi do zapalenia miazgi i ( regularnie martwicy. Nie zawsze prowadzi to do wystąpienia bólu, bo zapalenie może pozostać podostre albo przewlekłe lecz stan może się zaostrzyć w każdej chwili.
Zęby mleczne z obnażeniem miazgi powinny być zawsze leczone a to leczenie przyjmuje formę lub terapii miazgi lub ekstrakcji. jeżeli przeprowadza się ekstrakcje to należy rozważyć utrzymanie przestrzeni i ekstrakcje wyrównawcze i kompensujące.
Wskazania i przeciwwskazania dla zachowania zębów mlecznych
Wskazania ( stopień C)
Gdy ząb mleczny ma być raczej zachowany a nie usunięty to wskazane jest leczenie miazgi :
· gdy pacjent przejawia oznaki i symptomy zapalenia miazgi czy to odwracalnego czy nieodwracalnego,
· gdy styczna listwa brzeżna została zniszczona poprzez próchnicę
· gdy istnieją radiologiczne dowody, iż próchnica obejmuje więcej niż połowę drogi od granicy szkiwno-zębinowej do miazgi
Ekstracji zębów mlecznych należy unikać w następujących sytuacjach:
· względy medyczne, na przykład hemofilia albo inne zaburzenie krzepnięcia, cukrzyca gdy istnieje przeciwwskazanie do znieczulenia ogólnego,
· zgoda pacjenta - poprzednie nieszczęśliwe doświadczenie ekstrakcji zęba; pacjent taki może preferować leczenie miazgi bo ono jest mniej stresujące ( stopień C)
· uzębienie mleczne gdzie obecne są wszystkie trzonowce albo gdy dzięki utrzymywaczom przestrzeni zapobiegnięto utracie wymiarów łuku zębowego.
· Uzębienie gdzie istnieje niedobór przestrzeni - utrata zęba może prowadzić do dalszego stłoczenia następujących po nim zębów stałych
· Utrzymanie zębów mlecznych gdy nie ma zawiązków zębów stałych
· Utrzymanie funkcji żucia
· Estetyka
Przeciwwskazania:
Pacjenci u których leczenie miazgi nie jest rekomendowane albo jest przeciwwskazane:
· pacjent który uprzednio nie stosował się do leczenia stomatologicznego ( stopień C)
· pacjent którego względy rodzinne przekreślają leczenie miazgi, jest to złe nastawienie do leczenia stomatologicznego
· problemy medyczne - pacjenci, których zdrowie jest narażone na przejściowe bakteriemie, na przykład dzieci z wrodzonymi wadami serca i pacjenci, którzy mają obniżoną odporność lub z racji na chorobę pierwotną ( na przykład hypogammaglobulinemię) lub wskutek leczenia (pacjenci onkologiczni i przed przeszczepami),
· pacjenci z uzębieniem zaniedbanym, u których niezbędne są mnogie ekstrakcje - zazwyczaj pacjenci u których więcej niż 2 albo 3 zęby wymagają leczenia miazgi
· uzębienie mieszane gdzie jest łagodne do umiarkowanego niedoboru przestrzeni, szczególnie w rejonie siekaczy. W tym przypadku zrównoważona utrata pierwszych trzonowców może być usprawiedliwiona. Zaowocuje to prawdopodobnie ekstrakcją przedtrzonowców w dalszym etapie. Mleczne drugie trzonowce powinny być zachowane jeżeli to możliwe
by zapobiec mezjalnemu dryfowi pierwszych trzonowców stałych w momencie erupcji.
· Mocno zniszczony trzonowiec mleczny gdy istnieje niedostateczna liczba tkanek zęba
by odbudować koronę
· Ząb z próchnicą penetrującą dno komory
· Ząb blisko okresu wymiany ( jest to z zachowanym mniej niż 2/3 korzenia )
· Ząb z zaawansowaną patologiczną resorpcją korzenia
Leczenie
Przygotowanie
Należy zastosować znieczulenie miejscowe i gdy to możliwe ząb odizolować koferdamem
Pokrycie pośrednie miazgi
Celem jest zachowanie żywotności miazgi przez wykorzystanie pośredniego opatrunku na cienką warstwę zębiny [1]. Najczęściej stosowanym opatrunkiem w pośrednim pokryciu miazgi jest wodorotlenek wapnia bo stymuluje on formowanie zębiny wtórnej. Prognoza w pośrednim pokryciu miazgi jest dobra, tymczasem bezpośrednie pokrycie miazgi daje słabą prognozę z resorpcją wewnętrzną jako najczęstszym powikłaniem ( stopień B). Innymi lekarstwami sugerowanymi zamiast wodorotlenku wapnia są ( na przykład pasty antybiotykowe i leki przeciwzapalne [2]. Donoszono o pewnych sukcesach lecz ostatecznie dochodzi do rozwinięcia się martwicy i formowania ropnia, ( regularnie bez objawów ( stopień C).
Ostatnie badania sugerują, iż adhezywne materiały i mechanizmy wiążące mogą być użyteczne w pośrednim pokryciu miazgi zębów stałych. Ich skuteczność w zębach mlecznych pozostaje nieprzetestowana ( stopień C).
Pokrycie bezpośrednie miazgi ( stopień B)1
Bezpośrednie pokrycie miazgi ma na celu zachowanie żywotności miazgi przez bezpośrednie wykorzystanie materiału, zazwyczaj wodorotlenku wapnia w kontakcie z miazgą komorową. Dla próchnicowo obnażonych trzonowców mlecznych preferowaną techniką jest pulpotomia przyżyciowa, bo efekt przykrycia bezpośredniego w takich zębach jest niski.
Pulpotomia ( stopień B).
Pulpotomia jest procedurą usuwania koronowej części tkanki miazgowej z dążeniem do usunięcia całej zainfekowanej albo zapalnie zmienionej tkanki lecz z pozostawieniem żywej miazgi korzeniowej. Jest ona wskazana gdy istnieje próchnicowe obnażenie miazgi z albo bez oznak albo objawów zapalenia miazgi lecz gdy korzeniowa miazga pozostaje żywa i niezapalna.
Pulpotomia jest sposobem preferowana w zębach żywych z próchnicowym obnażeniem uważanych za nieodpowiednie dla bezpośredniego pokrycia miazgi. Mleczne trzonowce z utratą ponad 2/3 listwy brzeżnej zazwyczaj wymagają pulpotomii bo miazga koronowa w takich zębach jest ( regularnie nieodwracalnie zmieniona zapalnie [3].
edit
Istnieją trzy rodzaje technik pulpotomii :
1) Przyżyciowa pulpotomia formokrezolowa - znana także jako "5-cio minutowa pulpotomia formokrezolowa" i " jednoetapowa" pulpotomia - tutaj miazga koronowa jest usunięta po osiągnięciu wystarczającego znieczulenia a żywe kikuty miazgi korzeniowej są leczone formokrezolem [4,5].
2) Pulpotomia dewitalizacyjna - to jest metoda dwuetapowa i polega na zastosowaniu paraformaldehydu
by utrwalić koronową i korzeniową tkankę miazgową.
3) Pulpotomia martwicza - ta metoda jest przeprowadzana gdy mechanizm zapalny dotyczący miazgi koronowej rozciąga się na miazgę korzeniową prowadząc do nieodwracalnych zmian w tkance miazgowej.
Pulpotomia przyżyciowa formokrezolowa ( jednoetapowa, 5-cio minutowa formokrezolowa pulpotomia)2
Niezbędne jest osiągnięcie znieczulenia przed usunięciem próchnicy i miazgi koronowej. Znaczy to zazwyczaj znieczulenie przewodowe nerwu zębodołowego dolnego dla zębów dolnych, znieczulenie nasiękowe jest wystarczające dla górnych trzonowców. Usunięta zostaje cała próchnica i ubytek zostaje poszerzony tak,
by usunąć całe sklepienie komory miazgi. Używa się dużego ekskawatora albo sterylnej różyczki do usunięcia miazgi koronowej a krwawienie jest zatrzymane poprzez ucisk sterylną kulką waty. Mała kulka waty, zanurzona w 1/5 roztworze formokrezolu Buckley'a i odsączona
by usunąć nadmiar płynu, umieszczona jest na kikutach miazgi korzeniowej poprzez 4-5 min.. Ta watka jest następnie usunięta i jeżeli krwawienie się skończyło komora miazgi wypełniona zostaje cementem szklanojonomerowym albo cementem ZnOE a ząb odbudowany najlepiej prefabrykowaną koroną metalową, bo korona zęba po takiej pulpotomii jest słaba i może ulec złamaniu.
Powinno się przeprowadzać często badanie kontrolne zębów po pulpotomii i coroczne badanie radiologiczne aby sprawdzić okolice furkacji. Rozrzedzenie kości w tej okolicy znamionuje porażkę i należy przeprowadzić pulpoktomię albo ekstrakcję.
Pulpotomia dewitalizacyjna ( stopień B)3
to jest procedura dwuetapowa i polega ona na zastosowaniu paraformaldehydu
by ufiksować ( zmumifikować ) koronową i korzeniową tkankę miazgową.
Ta metoda niesie ze sobą mniejszy parametr sukcesu niż przyżyciowa pulpotomia formokrezolowa lecz może być użyteczna gdy nie można osiągnąć znieczulenia dla ekstyrpacji miazgi. Pasta paraforaldehydowa umieszczona jest na obnażeniu miazgi na małej watce nie mniej jednak im większe obnażenie tym lepszy rezultat. Opary formaldehydu uwolnione z paraformaldehydu penetrują poprzez koronową i korzeniową miazgę utrwalając tkanki. Pasta paraformaldehydowa jest uszczelniona w ubytku cienką warstwą mieszaniny tlenku cynku z eugenolem i pozostawiona na 1-2 tygodnie. Na drugiej wizycie usuwa się opatrunek, nie ma potrzeby administrowania znieczulenia miejscowego, bo pozostałości miazgi nie powinny być żywe, pozostałości miazgi powinny zostać usunięte z wyjątkiem kikutów miazgi korzeniowej. Są one następnie pokryte twardym cementem ZnOE albo alternatywnie opatrunkiem antyseptycznym ( równe części eugenolu i formokrezolu z tlenkiem cynku) a ubytek wypełniony cementem podkładowym i odbudowany.
Pulpotomia martwicza ( stopień B)4
Ta metoda jest sugerowana gdy mechanizm zapalny dotykający miazgę koronową rozszerza się na miazgę korzeniową prowadząc do nieodwracalnych zmian w tkance miazgowej. Innym zastosowaniem tej techniki jest sytuacja, gdy miazga jest całkiem martwa, gdy może być obecny ropień z albo bez zapalenia okolicznych tkanek. Jednakże tylko nieliczne dane są dostępne odnośnie tej techniki i wskazują one na niski odsetek powodzeń ( ok. 50 %).
metoda. Pierwsza wizyta - najpierw usunięta jest martwicza miazga koronowa tak jak przy pulpotomii przyżyciowej, martwicze resztki w komorze są następnie wyczyszczone. jeżeli istnieje wystarczający dostęp do kanałów korzeniowych to należy małym ekskawatorem usunąć tak wiele martwiczej tkanki jak to tylko możliwe. Małą watka nasączona w roztworze bleechwood creosote (ja używam Dikamfenu - przyp. Tłumacza) jest umieszczona na ujściach kanału po odsączeniu nadmiaru płynu. Bleechwood creosote jest następnie uszczelniony w ubytku czasowym cementem ZnOE.
Druga wizyta - zazwyczaj 1-2 tygodnie później opatrunek jest usunięty pod warunkiem, iż symptomy i oznaki infekcji ustąpiły, ( jest to zamknęła się przetoka, nie ma bólu ani ruchomości zęba. Ubytek odbudowuje się w ten sam sposób jak przy pulpotomii przyżyciowej. Jednakże jeżeli symptomy nie ustąpiły to należy ponownie zastosować bleechwood creosote na dalsze 1-2 tygodni.
Pulpektomia ( stopień B)
Pulpektomia jest wskazana gdy miazga korzeniowa jest w stanie nieodwracalnego zapalenia albo utraciła żywotność. Ta
metoda jest ( regularnie uznawana za nie dającą się zastosować wskutek trudności w uzyskaniu wystarczającego dostępu do kanałów korzeniowych i wskutek złożoności mechanizmu kanałów korzeniowych w mlecznych trzonowcach. Kanały są zagięte i mogą mieć sporo połączeń pomiędzy sobą [8]. Jednakże nowsze retrospektywne badania kliniczne demonstrują relatywnie wysoki współczynnik powodzeń [9-12].

metoda. Miazga koronowa jest usunięta tak jak w pulpotomii przyżyciowej, miazga może być martwa albo wykazywać nieodwracalne zmiany zapalne, czego symptomem jest przedłużone krwawienie utrzymujące się nawet po 4-minutowej aplikacji formokrezolu. W zależności od stanu miazgi, ( jest to nieodwracalnego zapalenia albo martwicy rekomendowana jest jedno- albo dwuetapowa

metoda.


metoda jednoetapowa ( stopień C) - znajduje się ujścia kanałów, jest ich zwykle ta sama liczba co w stałych trzonowcach i są one opracowane pilnikami do odległości 1-2 mm przed apeksem. Kanały opracowywane są oszczędnie, bo korzenie są kruche: udrażniaczy nie używa się bo mogą wywołać uszkodzenie korzeni. Poszerzenie nie powinno być większe niż do rozmiaru 30. Następnie osusza się kanały sączkami papierowymi. Czysty tlenek cynku z eugenolem jest mieszany do konsystencji rzadkiej pasty i umieszczony w kanałach spiralnym wypełniaczem korzeniowym. Reszta komory miazgi jest następnie odbudowywana tak jak w poprzednich technikach i ustala się odpowiednie wizyty kontrolne.



metoda dwuetapowa ( stopień B) - wizyta 1: usuwa się martwiczą miazgę, jeżeli istnieje przetoka to można ją nakłuć
by polepszyć drenaż gdy
to jest konieczne. Kanały korzeniowe są opracowane i przepłukane, miazga pokryta formokrezolem na watce, ubytek uszczelniony ZnOE na tydzień. jeżeli istnieje zapalenie okolicznych tkanek zapisywany jest antybiotyk.
Wizyta 2 - symptomy powinny ustąpić a ząb powinien być leczony jak w technice jednoetapowej.
wykorzystanie surfaktanów z podchlorynem sodu minimalizuje napięcie powierzchniowe,zwiększając jego penetrację
najlepszym surfaktantem jest Zephiran /chlorek benzalkonium/ 2-3krople/12 uncji NaOCl
naprzemienne płukanie NaOCl+Zephiran i NaOCl+alkohol powiększa skuteczność płukania
do usunięcia warstwy mazistej można wykorzystać 17-20% r-r EDTA albo 40% r-r kwasu cytrynowego
po usunięciu warstwy mazistej należy płukać kanał alkoholem a następnie osuszyć

Czym jest Leczenie Kanałowe znaczenie w Słownik na L .